X C 769/23 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Toruniu z 2025-10-14
Sygn. akt: X C 769/23 upr
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 października 2025 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: sędzia Beata Kasprzyk
Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Zemełko
po rozpoznaniu w dniu 2 października 2025 r. w Toruniu
na rozprawie
sprawy z powództwa M. Ś.
przeciwko Gminie M. T.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 67.146 zł (sześćdziesiąt siedem tysięcy sto czterdzieści sześć złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 października 2025 r. do dnia zapłaty;
II. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 6.651,34 zł (sześć tysięcy sześćset pięćdziesiąt jeden złotych trzydzieści cztery grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;
III. nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sadu Rejonowego w Toruniu kwotę 2.123,66 zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu.
sygn. akt X C 769/23 upr
UZASADNIENIE
Powód M. Ś. wniósł pozew przeciwko Gminie M. T. o zapłatę kwoty 1.645,78 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu wskazano, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu sygn. I C 246/12 orzeczono eksmisję wobec E. W., M. Z., S. Z. i K. W. z lokalu należącego do powoda położonego w T. przy u. (...). W wyroku orzeczono również o obowiązku złożenia przez pozwaną Gminę M. T. złożenia eksmitowanym propozycji najmu lokalu socjalnego. Jednak pozwany nie wywiązał się z tego obowiązku, a wskazane osoby zajmują nadal lokal należący do powoda i nie uiszczają na rzecz powoda czynszu za zajmowane mieszkanie od 16 listopada 2020 r. W okresie od 17 listopada 2020 r. do 31 lipca 2022 r. w wyniku ugody pozwana zapłaciła powodowi kwotę 11.809,22 zł tytułem odszkodowania, jednak z uwagi na niski wymiar odszkodowania, ugoda została przez powoda wypowiedziana. Żądana pozwem kwota stanowi odszkodowanie za każdy miesiąc niedostarczenia lokalu socjalnego dla lokatorów zajmujących mieszkanie przy ul. (...) w T. i powód wnosi o zasądzenie odszkodowania począwszy od 1 sierpnia 2022 r. do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego wydanie wyroku.
W odpowiedzi na pozew, pozwana Gmina M. T., wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazała, że powództwo jest nieudowodnione, zarzuciła że powód nie wykazał wszystkich okoliczności odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej ani zakresu odpowiedzialności. Zakwestionował również żądaną kwotę odszkodowania. Pozwana przyznała, że do chwili obecnej nie skierowała oferty zawarcia umowy najmu socjalnego dla osób objętych orzeczeniem o eksmisji, jak również przyznała że między stronami obowiązywała ugoda. Wskazała, że nie dała żadnego pretekstu do wytoczenia powództwa, bowiem wyszła z inicjatywą zawarcia kolejnej ugody która została przez powoda przyjęta, ale tego samego dnia wypowiedziana. Sprzeciwiła się również dochodzeniu odszkodowania na przyszłość. Co, więcej powód nie wykazał braku opłat tytułem odszkodowania w okresie objętym pozwem. Jednocześnie pozwana zarzuciła brak szkody, wskazując że powód nie dochodził od osób zajmujących lokal odszkodowania za korzystanie z lokalu bez tytułu pranego.
Pismem z dnia 5 listopada 2023 r. powód rozszerzył powództwo, wnosząc o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 24.686,70 zł, tj. 1645,78 zł za każdy miesiąc niedostarczenia lokalu socjalnego dla lokatorów zajmujących mieszkanie przy ul. (...) w T., począwszy od 1 sierpnia 2022 r. do 31 października 2023 r. powiększonej o 1645,78 zł za każdy kolejny pełny miesiąc poprzedzający wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie w I instancji.
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2023 r. Sąd postanowił rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postepowaniu uproszczony.
Pismem z dnia 24 lutego 2025 r. powód dokonał zmiany powództwa, żądając zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kwoty 53.010 zł, tj. 1767 zł za każdy miesiąc niedostarczenia lokalu socjalnego dla lokatorów zajmujących mieszkanie przy ul. (...) w T., począwszy od 1 sierpnia 2022 r. do 31 stycznia 2025 r. powiększonej o 1767 zł za każdy kolejny pełny miesiąc poprzedzający wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie w I instancji.
Sąd ustalił, co następuje:
A. F. była właścicielem lokalu nr (...) położnego w T. przy ul. (...). Wyrokiem z dnia 29 marca 2012 r. Sąd Rejonowy w Toruniu Wydział I Cywilny w sprawie o sygn. akt I C 246/12 nakazał pozwanym E. Z., M. Z., S. Z. i K. W. opuszczenie lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w T. i wydanie A. F., ustalono, że pozwanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego i wstrzymano wykonanie wyroku do czasu złożenia pozwanym oferty najmu lokalu socjalnego przez Gminę M. T.. Mimo wyroku eksmisyjnego, pozwani nadal zamieszkiwali w lokalu, dlatego pozwana zobowiązała się, na mocy ugody z dnia 14 grudnia 2014 r. do zapłaty na rzecz A. F. odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego w kwocie 12.000 zł za okres od lipca 2014 r. do sierpnia 2017 r.
Okoliczności bezsporne, nadto dowody: wyrok I C 246/12, k. 13; ugoda z dn. 14.12. (...)., k. 47-48
Powód M. Ś. jest właścicielem lokalu nr (...) położonego w T. przy ul. (...). Lokal w dniu 16 listopada 2020 r. nabył od A. F. na mocy aktu notarialnego rep. A nr (...).
Okoliczności bezsporne, nadto dowody: akta notarialny rep. A nr (...), k. 14-19; odpis księgi wieczystej, k. 20-23
W dniu 4 sierpnia 2022 r. zespół negocjacyjny pozwanej Gminy M. T. ustalił termin początkowy naliczenia odszkodowania na dzień 17 listopada 2020 r., ustalając że odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego, będzie płatne w wysokości 577 zł miesięcznie.
Dowody: protokół z negocjacji, k. 24-25; pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków, k. 26; protokół oględzin lokalu, k. 65-65v
W dniu 17 sierpnia 2022 r. strony zawarły ugodę, zgodnie z którą ustalono, że pozwany wypłaci powodowi odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego dla osób objętych wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt I C 246/12 w wysokości 577 zł miesięcznie. Ustalono, że odszkodowanie za okres od dnia 17 listopada 2020 do 31 lipca 2022 r. wyniesie 11.809,22 zł. Następnie pismem z dnia 17 sierpnia 2022 r. powód M. Ś., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wypowiedział przedmiotową ugodę w terminie 14 dni i poinformował o chęci uzyskania odszkodowania za okres do 31 lipca 2022 r. i kolejne miesiące.
Dowody: ugoda z dn. 17.08.2022 r., k. 28-33; pismo z dn. 17.08.2022 r., k. 49
Pismem z dnia 6 października 2022 r. powód M. Ś., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wezwał pozwaną Gminę M. T. do zawarcia ugody w sprawie zapłaty odszkodowania w kwocie 1500 zł za brak udostępnienia lokalu socjalnego bezumownym lokatorom zajmującym mieszkanie przy ul. (...) w T.. W odpowiedzi z dnia 17 października 2022 r. pozwany odmówił zawarcia ugody na warunkach zaproponowanych przez powoda.
Dowody: pismo z dn. 06.10.2022 r., k. 11; pismo z dn. 17.10.2022 r., k. 12
Mimo wyroku eksmisyjnego w lokalu nr (...) przy ul. (...) w T. w lokalu nadal zamieszkuje E. W. wraz z mężem i córką. W lokalu zameldowani na pobyt stały są E. W., K. W., M. W., I. W. i S. W.. Nie ponoszą opłat związanych z czynszem najmu, a jedynie opłaty za media.
Dowody: wykaz osób zameldowanych na stałe, k. 27; zeznania świadka E. W., k. 86-86v
Rynkowa stawka czynszu za najem lokalu o standardzie zbliżonym do przedmiotowej nieruchomości wynosi 45 zł/m 2 . Miesięczny czynsz najmu lokalu nr (...) przy ul. (...) w T. wynosi 1767 zł.
Dowody: opinia biegłego z dziedziny szacowania nieruchomości, k. 111-130
Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony na podstawie zgromadzonej dokumentacji o charakterze prywatnym, której przyznano przymiot wiarygodności w pełnym zakresie. Dodatkowo przeprowadzono dowód z zeznań świadka E. W.. Zeznania świadka były spójne, logiczne, korelowały z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Świadek zeznała, że obecnie zajmuje ona lokal należący do powoda, uiszcza opłaty za media, jednak nie płaci czynszu.
Z uwagi na konieczność zaczerpnięcia wiadomości specjalnych dopuszczono dowód z opinii biegłego w dziedzinie szacowania nieruchomości na okoliczności ustalenia wartości czynszu jakie można uzyskać z mieszkania przy ul. (...) w T.. Sąd uznał opinię biegłego za w pełni wiarygodną. Opinia została sporządzona w sposób rzetelny, była logiczna i spójna. Biegły wypowiedział się w sposób jasny i precyzyjny, udzielił odpowiedzi na wszystkie istotne zagadnienia. Opinia była zakwestionowana przez pozwaną, jednak biegły na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. odniósł się do wszystkich zastrzeżeń.
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy oraz art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 725) – dalej „u.o.p.l.” w związku z art. 417 § 1 k.c.
Zgodnie z art. 18 ust. 1,2,3 u.o.p.l. osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego. Osoby uprawnione do lokalu zamiennego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, uiszczają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł.
Natomiast w myśl art. 18 ust. 5 u.o.p.l. jeżeli osobie uprawnionej do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu na mocy wyroku gmina nie dostarczyła lokalu, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339 oraz z 2023 r. poz. 326).
Zgodnie z art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
Przesłankami odpowiedzialności za szkody wyrządzone wykonywaniem władzy publicznej są: niezgodne z prawem działanie (zaniechanie) przy wykonywaniu władzy publicznej, szkoda oraz adekwatny związek przyczynowy między tak określoną przyczyną sprawczą, a szkodą.
Zdaniem Sądu, mając na względzie materiał dowodowy niniejszej sprawy, powód wykazał zaistnienie w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej Gminy M. T..
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty pozwanej Gminy M. T., że jej zaniechanie w przedmiocie dostarczenia lokalu socjalnego w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było bezprawne, zatem nie wypełnia znamion niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, stosownie do treści art. 417 § 1 k.c. Pozwana w tym zakresie wskazywała, że powód w pierwszej kolejności powinien dochodzić odszkodowania od osób zajmujących lokal. Należy wskazać, że świadek E. W., przeciwko której wydano wyrok eksmisyjny, w swoich zeznaniach podała, że powód wzywał ją do zapłaty czynszu najmu, w jakiejkolwiek wysokości i zeznała też, że nie uiszcza ona czynszu z uwagi na brak środków. Zatem twierdzenia pozwanej należy uznać za chybione.
Co wiecej, pozwana od 2012 r., kiedy zapadł wyrok eksmisyjny z ustaleniem prawa do lokalu socjalnego, miała pełną świadomość co do obowiązku ciążącego na niej – dostarczenia lokalu socjalnego. Wynika to również z ugody która była zawarta uprzednio z poprzednim właściciel lokalu, a następnie z powodem, na podstawie której poprzednio pozwana Gmina do lipca 2022 r. uiszczała odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego. Zatem od sierpnia 2022 r. do chwili wydania wyroku pozwana zaniechała swojemu obowiązkowi. Dlatego należy wskazać, że pozwana Gmina miała świadomość ciążącego na niej obowiązku odszkodowawczego.
Powód wykazał również pozostałe przesłanki odpowiedzialności pozwanej Gminy. Związek przyczynowy pomiędzy bezprawnym zaniechaniem pozwanej a szkodą poniesioną przez powoda wyraża się w tym, że gdyby nie bezprawne zaniechanie pozwanej (brak dostarczenia lokalu socjalnego), to powód nie poniósłby szkody wyrażającej się w braku możliwości uzyskania czynszu najmu na wolnym rynku za lokal zajmowany przez E. W. oraz jej męża i dzieci, którym przyznano uprawnienie do lokalu socjalnego na mocy wyroku sądowego. Gdyby powód dysponował wolnym lokalem mieszkalnym na skutek zaoferowania przez pozwaną lokalu socjalnego osobom eksmitowanym, to mógłby ten lokal wynająć na wolnym rynku oraz uzyskać czynsz najmu na wolnym rynku (utracone korzyści).
Tym samym Sąd uznał, że powód ponadto wykazał fakt zaistnienia związku przyczynowego pomiędzy szkodą a bezprawnym zaniechaniem pozwanej.
Odnosząc się do szkody i jej wysokości, zdaniem Sądu, pozwana przy użyciu dostępnych jej środków i kompetencji mogła doprowadzić do zapewnienia ww. lokalu celem zwolnienia mieszkania należącego do powodów. Trwanie w stanie opisanym skutkowało powstaniem po stronie powoda szkody w postaci braku uzyskania zysku w postaci czynszu najmu na wolnym rynku. W tej sytuacji pomiędzy zaniechaniem pozwanej a powstaniem tak określonej szkody, wbrew stanowisku pozwanej, istniał adekwatny związek przyczynowy. Tym samym niedostarczenie przez pozwaną lokalu socjalnego w okresie objętym powództwem w niniejszej sprawie uznać należało za skutkujące odpowiedzialnością odszkodowawczą po myśli art. 417 k.c.
Po przesądzeniu odpowiedzialności pozwanej za niedostarczenie lokalu socjalnego, rozważeniu podlega kwestia wysokości szkody poniesionej przez powoda. W tym miejscu wskazać należy, iż art. 18 ust. 2 u.o.p.l. wyraża zasadę, zgodnie z którą miarodajna jest wysokość czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu.
Sąd nieposiadający wiadomości specjalnych z dziedziny szacowania nieruchomości dopuścił dowód z opinii biegłego z dziedziny szacowania nieruchomości na okoliczność ustalenia wysokości czynszu jaki można uzyskać z mieszkania przy ul. (...) w T. na wolnym rynku. Zgodnie z wnioskami opinii biegłego rynkowa stawka czynszu za najem lokalu o standardzie zbliżonym do przedmiotowej nieruchomości wynosi 45 zł/m 2. Miesięczny czynsz najmu lokalu nr (...) przy ul. (...) w T. wynosi 1767 zł. Sąd zgodził się z opinią biegłego. Gmina złożyła propozycję ugody w dniu 17 sierpnia 2022 r. zgodnie z którą miesięczne odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego wynosiło 577 zł (14,70 zł za m 2). Jest to kwota znacznie niższa od tej, którą powód mógłby uzyskać wynajmując lokal na wolnym rynku. Nie należy się również godzić ze stanowiskiem pozwanej, która twierdziła, że lokal nr (...) przy ul. (...) w T. był w złym stanie. Świadek E. W. zeznała, że w lokalu był przeprowadzony w 2022 r. generalny remont, który objął wszystkie pomieszczenia, a nadto również zmieniono sposób ogrzewania lokalu. Pozwana kwestionowała opinię biegłego, jednak na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. biegły odniósł się do zastrzeżeń powoda. Biegła wskazała , że nieruchomość jak i lokal są w bardzo dobrym stanie , po generalnym remoncie kamienicy .
Mając powyższe na uwadze, powództwo podlegało uwzględnieniu w całości, o czym orzeczono w punkcie I. wyroku, zasądzając kwotę 67.146 zł (53.010 + kwota 14.136 zł (1767 zł miesięcznie) za okres od dnia 1 lutego 2025 r. do dnia 30 września 2025 r.) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 2 października 2025 r. do dnia zapłaty.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powódka przegrał proces w całości, wobec czego jest obowiązana zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty procesu w całości. Na zasądzoną kwotę 6651,34 zł składały się: 1234,34 zł tytułem opłaty sądowej, 5400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W punkcie III wyroku Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu, stosownie do wyniku postępowania, kwotę 2.123,66 zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Toruniu
Osoba, która wytworzyła informację: sędzia Beata Kasprzyk
Data wytworzenia informacji: