V GC 2380/18 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Toruniu z 2019-03-21
Sygn. akt V GC 2380/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 marca 2019 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu V Wydział Gospodarczy w składzie:
|
Przewodniczący: |
SSR Stella Czołgowska |
|
Protokolant: |
Sek. sądowy Joanna Kaczanowska |
po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2019 r. w Toruniu
na rozprawie
sprawy z powództwa M. H.
przeciwko TUZ Towarzystwo (...) w W.
o zapłatę
I oddala powództwo;
II zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 6,15 zł (zero złotych piętnaście groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu.
V GC 2380/18
UZASADNIENIE
wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 21 marca 2019 r.
Pozwem złożonym dnia 4 czerwca 2018 r. (data prezentaty) do Sądu Rejonowego w Olsztynie powód M. H. wniósł o zasądzenie od pozwanego TUZ Towarzystwo (...) w W. na jego rzecz kwoty 1107 zł wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia 6 listopada 2017 r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 20 sierpnia 2017 r. doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzony został należący do M. O. pojazd marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Sprawca kolizji był ubezpieczony w Towarzystwie (...) pozwanego. W dniu 23 sierpnia 2017 r. M. O. – poszkodowany w wypadku – najął od powoda pojazd zastępczy, umowa trwała do dnia 7 września 2017 r. tj. na okres naprawy pojazdu. W dniu 6 października 2017 r. powód nabył wierzytelność należącą do M. O. w zakresie prawa do zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Powód wystawił za najem pojazdu zastępczego fakturę VAT na kwotę 2583 zł. Pozwany uznał swoją odpowiedzialność i przyznał odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego w wysokości 1476 zł.
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do tutejszego Sądu.
W dniu 6 listopada 2018 r. Sąd Rejonowy w Toruniu wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniając powództwo w całości, który następnie stracił moc.
W terminie ustawowo przewidzianym pozwany złożył sprzeciw od nakazu zapłaty wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu na jego rzecz od powoda w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu pozwany podniósł zarzut braku legitymacji procesowej po stronie powoda. Stwierdził, iż pod umową cesji wierzytelności widnieje podpis tylko jednego właściciela uszkodzonego pojazdu – M. O.. Ponadto pozwany wskazał, że powód nie wykazał by poszkodowany zapłacił powodowi za najem pojazdu zastępczego w związku z czym nie wykazał, by poszkodowany z tego tytułu poniósł jakikolwiek uszczerbek w swoim majątku. Pozwany ponadto wskazał, iż drugi właściciel pojazdu uszkodzonego – J. O. – posiadał jeszcze inny pojazd osobowy, marki Oper (...) o nr rej. (...). Pozwany wskazał, że wypłacił odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego, uznając okres korzystania z pojazdu zastępczego, jednakże redukując stawkę dobowa do kwoty 80 zł netto. Pozwany wskazał także, że poszkodowany został poinformowany przez pozwanego o możliwości najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem pozwango towarzystwo ubezpieczeniowego, poinformował także, ze w razie najmu pojazdu zastępczego w innej wypożyczalni, koszty najmu będą podlegały weryfikacji pozwanego. Poszkodowany w sposób nieuzasadniony wybrał ofertę powoda, czy zwiększyl rozmiar szkody. Pozwany ponadto wskazał, że dzień przed wynajem pojazdu zastępczego podpisał oświadczenie, iż nie będzie wynajmował pojazdu zastępczego, co można traktować jako zachowanie nielojalne wobec ubezpieczyciela oraz naruszenie obowiązku minimalizacji szkody. Pozwany sprzeciwił się zasądzenia odsetek od daty wskazanej w pozwie i wskazał, że datą początkową naliczania odsetek winna być data wyrokowania.
W piśmie procesowym z dnia 19 stycznia 2019 r. (data stempla pocztowego) powód zarzucił pozwanemu, iż ten nie udowodnił, by możliwym bym rzeczywisty najem pojazdu zastępczego po stawce wskazanej przez niego tj. 80 zł netto, w cenniku załączonym do sprzeciwu wynika, że (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, współpracująca z pozwanym pobiera dodatkowe opłaty za odbiór i zwrot samochodu poza godzinami pracy oddziału, za odbiór i zwrot na terenie miasta, w którym firma posiada swoje oddziały.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 20 sierpnia 2017 r. doszło do zdarzenia drogowego w wyniku, którego uszkodzeniu uległ pojazd marki V. (...) (pojazd klasy C) o numerze rejestracyjnym (...), którego właścicielem był M. O. i J. O.. Pojazd nie był zdatny do dalszej jazdy. Sprawca szkody miał umowę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności posiadaczy pojazdów mechanicznych w Towarzystwie (...) w W..
(okoliczność bezsporna, nadto zeznania świadków: J. O. – k. 88-88v., M. O. – k. 88v.-89)
Pojazd marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) stanowił współwłasność M. O. i J. O.. Pojazd ten użytkował wyłącznie M. O..
(dowód: zeznania świadków: M. O. – k. 88v.-89, J. O. – k. 88-88v., dowód rejestracyjny – k. 44-45)
W dniu 20 sierpnia 2017 r. poszkodowany M. O. zgłosił szkodę u pozwanego towarzystwa ubezpieczeń telefonicznie oraz za pomocą druku „zgłoszenie szkody w pojeździe” . Pracownik pozwanego poinformował poszkodowanego M. O. o możliwości najmu pojazdu zastępczego po stawce 80 zł netto za dobę.
(dowód: nagranie rozmowy telefonicznej na płycie CD – k. 35, akta szkody na płycie CD, zgłoszenie szkody w pojeździe z ubezpieczenia OC – k. 35)
Pismem z dnia 21 sierpnia 2017 r. pozwany poinformował pisemnie o możliwości najmu pojazdu zastępczego od podmiotu współpracującego z pozwanym, podając jednocześnie kontakt do w/w podmiotu ( (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością). Pismo poszkodowany M. O. otrzymał.
(dowód: pismo z dnia 21 sierpnia 2017 r. – k .50, zeznania świadka M. O. – k. 88v.-89)
W dniu 22 sierpnia 2017 r. poszkodowany M. O. złożył oświadczenie, iż nie wynajmuje pojazdu zastępczego.
(dowód: oświadczenie dotyczące pojazdu zastępczego – k. 49, akta szkody na płycie CD, oświadczenie dotyczące pojazdu zastępczego – k. 35)
W dniu 23 sierpnia 2017 r. M. O. zawarł umowę najmu pojazdu zastępczego po stawce 172,20 zł brutto. Najem pojazdu trwał od 23 sierpnia 2017 r. do 7 września 2017 r. Na zawarcie umowy zgodę wyraził drugi współwłaściciel J. O.. Przed zawarciem umowy najmu pojazdu zastępczego poszkodowany M. O. nie poszukiwał innych ofert najmu pojazdów zastępczych, nie miał świadomości w jakiej stawce nie zwrócił uwagi jaką stawkę za najem pojazdu zastępczego proponuje mu powód.
W dniu 6 października 2017 r. powód wystawił fakturę VAT nr (...) tytułem najmu pojazdu zastępczego F. (...) na kwotę 2.583,00 zł. W tym samym dniu poszkodowany M. O. oraz powód zawarli umowę cesji wierzytelności, której przedmiotem była wierzytelność przysługująca poszkodowanemu z tytułu najmu pojazdu zastępczego. O zawarciu umowy wiedział poszkodowany J. O. i na zawarcie tej umowy godził się.
( dowód: umowa najmu wraz z ogólnymi warunkami najmu oraz pełnomocnictwem – k. 10-13, zeznania świadka J. O. – 88-88 v., zeznania świadka M. O. – k. 88v.-89, faktura VAT – k. 15, rozpisanie najmu pojazdu – k. 22-24)
Pismem z dnia 6 października 2017 r. powód przesłał pozwanemu fakturę VAT wraz z umową najmu pojazdu oraz cesją wierzytelności.
(dowód: pismo z dnia 6 października 2017 r. – k. 17-20)
Decyzją z dnia 25 października 2017 r. pozwany przyznał odszkodowanie z tytułu wynajmu pojazdu zastępczego w kwocie 1476 zł, uznając tym samym długość najmu oraz stawkę dobową za najem pojazdu do kwoty 80 zł netto.
(dowód: decyzja z dnia 25 października 2017r. – k. 21)
J. O. w okresie od 21 stycznia 2017 r. do 20 stycznia 2018 r. posiadał pojazd osobowy marki O. (...).
(dowód: wydruk z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego – k. 46-48)
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. zawarł w dniu 28 września 2016 r. umowę współpracy z pozwanym TUZ Towarzystwem (...) w W., zgodnie z którą zobowiązał się do świadczenia usług najmu pojazdu zastępczego dla pojazdów klasy C po stawce 80 zł netto. Zgodnie z cennikiem stanowiącym załącznik do umowy, (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przewidywał także dodatkowe koszty typu opłata za odbiór/zwrot samochodu w oddziałach (...) poza godzinami pracy oddziału, opłata za odbiór/zwrot samochodu na terenie miasta, w którym (...) ma swój oddział, wyjazd za granicę.
(dowód: umowa o współpracy – k. 50-53)
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o przedłożone przez strony dokumenty, w tym także akta szkody znajdujące się na płycie CD oraz zeznania świadków J. O. oraz M. O.. Strony nie podważały wiarygodności przedłożonych do sprawy dokumentów, a również sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania ich autentyczności. Należy także zwrócić uwagę, iż czym innym jest stwierdzenie, że dane dokumenty nie zostały sfałszowane (podrobione lub przerobione), czym innym jednak ocena treści w nich zawartych.
Zeznania świadków M. O. i J. O. Sąd uznał za wiarygodne, bowiem były wyczerpujące, spójne i logiczne, a także korelowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
W niniejszej sprawie nie były przedmiotem sporu okoliczności dotyczące zdarzenia z dnia 20 sierpnia 2017 r., uszkodzenia pojazdu marki V. o nr rej. (...), stanowiącego własność poszkodowanych J. O. i M. O., faktu posiadania przez sprawcę szkody ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oraz uznania przez pozwanego odpowiedzialności za wyrządzoną poszkodowanym szkodę.
Sąd pominął wniosek dowodowy powoda o dopuszczenie dowodu z opinii, albowiem po wysłuchaniu świadków J. O. i M. O. ewentualny dowód w postaci opinii biegłego powołany na okoliczność określenia czy stawka zastosowania przez powoda mieści się w granicach stawek stosowanych na rynku lokalnym stanowił fakt mający nieistotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd więc w oparciu o art. 227 k.p.c. a contrario dowód ten oddalił.
Spór w sprawie ogniskował, po pierwsze wokół legitymacji czynnej procesowej po stronie powoda. Pozwany wskazał, że po pierwsze pod umową cesji wierzytelności podpisał się tylko jeden poszkodowany będący współwłaścicielem uszkodzonego pojazdu (M. O.), w związku z czym umowa cesji wierzytelności jest bezskuteczna. Po drugie pozwany podniósł, że powód nie udowodnił, by poszkodowany poniósł jakąkolwiek szkodę w związku z najmem pojazdu zastępczego, nie wykazał, by poszkodowany zapłacił mu za najem w związku z czym nie jest możliwym do ustalenia, że w majątku poszkodowanego wystąpił jakikolwiek uszczerbek z tego tytułu.
Dla przejrzystości, odnosząc się do zarzutu pozwanego w zakresie braku legitymacji po stronie powoda, należy zaznaczyć, iż zarzut ten nie znajduje uzasadnienia. Pod umową cesji wierzytelności faktycznie widnieje podpis tylko jednego współwłaściciela przedmiotowego pojazdu, jednak zgodnie z zeznaniami zarówno M. O. jak i J. O., drugi współwłaściciel (J. O.) udzielił ustnego pełnomocnictwa M. O. zarówno do podpisania umowy najmu pojazdu zastępczego jak i do umowy cesji wierzytelności. Rozważając ten przypadek należy mieć także na uwadze, że jedynym użytkownikiem uszkodzonego pojazdu był M. O., w związku z czym usprawiedliwionym wydaje się, iż to on rozporządzał uszkodzonym pojazdem, a zgodę ku temu (dorozumianą) wyraził J. O.. Odnosząc się do drugiego z przedstawionych zarzutów w obrębie zarzutu braku legitymacji procesowej, Sąd w tym zakresie dzieli przekonanie wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2008r., III CZP 62/08, OSN z 2009r, nr 7 – 8, poz. 106, w której Sąd ten uznał, że zaciągnięcie zobowiązania nawet jeżeli nie jest ono wymagalne stanowi stratę w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. Samo zaciągnięcie zobowiązania stanowi szkodę, zawierając wiec umowę o najem pojazdu zastępczego poszkodowany poniósł stratę, w związku z czym umowa cesji wierzytelności nie pozostaje bezprzedmiotowa. Na marginesie już można wskazać, że pozwany nie kwestionował cesji wierzytelności w momencie wypłaty odszkodowania, zarzut ten podniósł dopiero w toku procesu.
Pozwany wskazywał także, ż drugi ze współwłaścicieli (J. O.) pojazdu uszkodzonego miał w posiadaniu drugi pojazd, w związku z czym niezasadnym było korzystanie z najmu pojazdu zastępczego przez M. O.. Zarzut ten jednak jest całkowicie nietrafny. Zgodnie z zeznaniami J. O. jedynym użytkownikiem przedmiotowego pojazdu był syn – M. O.. Jasnym jest więc że w związku ze szkodą tego pojazdu został pozbawiony środka lokomocji. Drugi pojazd należący i użytkowany wyłącznie przez J. O. nie mógł zaspokoić potrzeb komunikacyjnych M. O., w związku z czym zasadnym był najem pojazdu zastępczego przez niego. Na marginesie także warto zauważyć, że pozwany uznał samą zasadność najmu pojazdu zastępczego poprzez wypłatę częściowego odszkodowania z tego tytułu.
Spór oscylował ponadto wokół wysokości zasadnego odszkodowania. Pozwany ustalił wysokość odszkodowania na kwotę 1476 zł, którą wypłacił powodowi, uznając za zasadny okres najmu, natomiast ograniczając wysokość stawki dobowej za najem pojazdu do kwoty 80 zł netto. Podniósł przy tym, iż informował poszkodowanego o możliwości najmu pojazdu zastępczego marki V. (...) za stawkę 80 zł netto, z czego poszkodowany nie skorzystał.
Przechodząc do rozważań prawnych należy wskazać, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony (art. 822 § 1 k.c.). Odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych regulują przepisy ustawy z 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2060 z późn. zm.), w dalszej części uzasadnienia nazywanej ustawą. Zgodnie z art. 34 ust. 1 i 36 ust. 1 ustawy z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia, a odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Ustalenie odszkodowania z ubezpieczenia OC następuje według ogólnych zasad, określonych w art. 361-363 k.c., z tym jedynie zastrzeżeniem, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest tylko do świadczenia pieniężnego, ograniczonego do wysokości, ustalonej w umowie, sumy gwarancyjnej (art. 822 § 1 k.c. i art. 36 ust. 1 ustawy).
W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 listopada 2011r. (III CZP 5/11 OSNC 2012, Nr 3, poz. 28) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego, niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego; nie jest ona uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że nie wszystkie wydatki, pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym, mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów (art. 354 § 2, art. 362 i 826 § 1 k.c.). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Sąd Najwyższe zauważył, iż nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji - gwarancyjnej ubezpieczyciela, co mogłoby prowadzić do wzrostu składek ubezpieczeniowych. Za celowe i ekonomicznie uzasadnione mogą być – co do zasady – uznane wydatki poniesione na najęcie pojazdu zastępczego tego samego typu co uszkodzony i na czas niezbędny do naprawy albo zakupu nowego pojazdu. Pogląd ten Sąd Rejonowy w całości podziela.
Powyższa uchwała Sądu Najwyższego otworzyła w szerokim zakresie możliwość domagania się zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, co spowodowało w ostatnich latach znaczny wzrost spraw w sądach, w których dochodzone są powyższe należności. Pojawiły się rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych i praktyce likwidacyjnej zakładów ubezpieczeń dotyczące tego, czy ciążący na poszkodowanym obowiązek minimalizacji szkody oraz obowiązek współdziałania z dłużnikiem przy wykonaniu zobowiązania uzasadnia odmowę pokrycia przez ubezpieczyciela OC faktycznie poniesionych kosztów najmu pojazdu zastępczego w zakresie, w jakim wykraczają one poza koszty najmu proponowanego przez ubezpieczyciela.
Celem rozstrzygnięcia tychże rozbieżności wydana została uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 r. (III CZP 20/17, LEX nr 2340475) zgodnie z którą: wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione.
W uzasadnieniu powyższej uchwały Sąd Najwyższy zmierzył się z problemem usystematyzowania dotychczasowej wykładni i praktyki orzekania w przedmiotowych sprawach. Sąd Najwyższy w przytoczonej uchwale stwierdził, że nie mogą być uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, które nie są konieczne do wyeliminowania negatywnego następstwa majątkowego w postaci utraty możliwości korzystania z uszkodzonego (zniszczonego) pojazdu, gdyż następstwo to może być wyeliminowane - bez uszczerbku dla godnych ochrony interesów poszkodowanego - w inny, mniej uciążliwy dla dłużnika sposób. Jeżeli zatem ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu - we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów - skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu (zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu), zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te - w zakresie nadwyżki - będą podlegały indemnizacji tylko wtedy, gdy wykaże szczególne racje, przemawiające za uznaniem ich za "celowe i ekonomicznie uzasadnione". W tym kontekście istotne znaczenie ma nie tylko równorzędność samego pojazdu, ale także dodatkowych warunków umowy, takich jak np. czas i miejsce udostępnienia oraz zwrotu pojazdu zastępczego czy też obowiązek wpłaty kaucji. Jeżeli istotne warunki wynajmu proponowanego przez ubezpieczyciela (we współpracy z przedsiębiorcą wynajmującym pojazdy) czynią zadość potrzebie ochrony uzasadnionych potrzeb poszkodowanego, nie ma podstaw, by obciążać osoby zobowiązane do naprawienia szkody wyższymi kosztami związanymi ze skorzystaniem przez poszkodowanego z droższej oferty. Odstępstwa od tej reguły nie uzasadniają drobne niedogodności o charakterze niemajątkowym, które mogą wiązać się np. z koniecznością nieznacznie dłuższego oczekiwania na podstawienie pojazdu zastępczego proponowanego przez ubezpieczyciela. Z uwagi na ciążący na ubezpieczycielu obowiązek szczególnej, podwyższonej staranności nie można też przypisać decydującego znaczenia czynnikowi w postaci szczególnego zaufania, jakie poszkodowany ma do kontrahenta, z którego usług chciałby skorzystać. Poniesienia wyższych kosztów nie uzasadnia również sama przez się prostota skorzystania z oferty najmu złożonej przez przedsiębiorcę prowadzącego warsztat naprawczy, w którym uszkodzony pojazd ma być naprawiany. Konieczność dodatkowego kontaktu z ubezpieczycielem - w praktyce zwykle telefonicznego - nie może być uznana za niedogodność, która uzasadnia poniesienie wyższych kosztów najmu. Co więcej, należy uznać, że w ramach ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować poszkodowanemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu (zniszczonemu). Nie ma to nic wspólnego z koniecznością poszukiwania przez poszkodowanego najtańszej oferty rynkowej najmu, nie jest bowiem istotne to, czy propozycja ubezpieczyciela jest najtańsza, lecz to, że jest przez niego akceptowana.
Zgodnie z uzasadnieniem uchwały za istotne przy najmie pojazdu zastępczego należy uznać: równorzędność pojazdu zastępczego (pod względem klasy i stanu pojazdu) oraz czas i miejsce udostępnienia oraz zwrotu pojazdu zastępczego, obowiązek wpłaty kaucji. Za nieistotne należy uznać zaś: koniecznością nieznacznie dłuższego oczekiwania na podstawienie pojazdu zastępczego proponowanego przez ubezpieczyciela, prostota skorzystania z oferty najmu złożonej przez przedsiębiorcę prowadzącego warsztat naprawczy, szczególne zaufanie jakie poszkodowany ma do kontrahenta, z którego usług chciałby skorzystać. Sąd Najwyższy wskazał nadto, iż w ramach ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować poszkodowanemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu (zniszczonemu). Tym samym obowiązek ten ciąży na poszkodowanym nawet, gdyby ubezpieczyciel sam nie przejawiał inicjatywy w tym zakresie.
Przenosząc powyższe rozważania, które Sąd Rejonowy w pełni podziela, na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż poszkodowany nie wypełnił obowiązku wynikającego z art. 362 i art. 826 § 1 k.c. minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem). Okoliczności te zaś powodują, iż powód, który nabył przedmiotową wierzytelność poszkodowanego wobec pozwanego ubezpieczyciela nie może skutecznie domagać się od pozwanego zasądzenia wydatków na najem pojazdu zastępczego poniesionych przez poszkodowanego, przekraczających koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu. Poszkodowany M. O. w ramach zeznań jako świadek sam przyznał, że dotarła do niego informacja o stosowanych stawkach przez podmiot współpracujący z pozwanym, również w rozmowie telefonicznej pracownik pozwanego wyraźnie wskazał poszkodowanemu możliwość najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem pozwanego. Poszkodowany w rozmowie telefonicznej nie wyraził zainteresowania najmem pojazdu zastępczego, ponadto podpisał oświadczenie że nie korzysta z pojazdu zastępczego, po czym dzień później wynajął pojazd zastępczy od powoda. Stanowiło to zachowanie nieracjonalne a przesłanki stojące za tym postępowaniem są całkowicie niejasne. Poszkodowany (którego działania odniosły skutek dla pozwanego jako nabywcy wierzytelności) przyczynił się do zwiększenia odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego poprzez wybranie innego podmiotu (w konsekwencji podmiotu, który oferował droższe usługi niż podmioty współpracujące z pozwanym) bez jakiegokolwiek racjonalnie uzasadnionego powodu. Poszkodowany wybrał inny podmiot oferujący najem pojazdów zastępczych, nie wykazał nawet najmniejszego zainteresowania kosztami takiego najmu, licząc iż w pełni koszty pokryje ubezpieczyciel. Świadek M. O. zeznał także, że nie prowadził rozeznania rynku w zakresie najmu pojazdów zastępczych, a za wyborem firmy powoda nie kryły się żadne szczególne względy. W związku z powyższym zarzut powoda jakoby pozwany nie wykazał, iż rzeczywiście możliwym był najem pojazdu zastępczego po stawce 80 zł netto (podmiot współpracujący z pozwanym bowiem w cenniku zawarł dodatkowe opłaty), jest całkowicie bezzasadny. Za wyborem poszkodowanego nie krył się żaden szczególny argument, poszkodowany bez odpowiedniej rozwagi zdecydował się na ofertę powoda, nie konfrontując jej z ofertą pozwanego. Wybór innego podmiotu świadczącego usługi najmu pojazdów mógłby być uwzględniony, gdyby strona powodowa wykazała, iż najem pojazdu zastępczego u tego właśnie podmiotu był niezbędny i konieczny a także uwzględniał ważne i uzasadnione potrzeby poszkodowanego. W przedmiotowej sprawie takowe okoliczności nie zostały wykazane przez stronę powodową, zgodnie z ciężarem dowodu z art. 6 k.c.
Wobec powyższych okoliczności Sąd oddalił powództwo jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 34 ust. 1, art. 36 ust. 1 ustawy w zw. z art. 822 § 1 k.c. i art. 362 k.c. i art. 509 k.c. a contrario, uznając, iż szkoda w zakresie zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego poszkodowanemu została zaspokojona w całości przez pozwanego poprzez zapłatę kwoty 1476 zł.
W punkcie 2 sentencji wyroku orzeczono o kosztach procesu zgodnie z art. 98 § 1 i 2 k.p.c. w myśl zasady odpowiedzialności za wynik postępowania, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 6,15 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na koszty te składała się opłata notarialna od pełnomocnictwa w kwocie 6,15 zł.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Toruniu
Osoba, która wytworzyła informację: Stella Czołgowska
Data wytworzenia informacji: