Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Toruniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 listopada 2025 roku

Sąd Rejonowy w Toruniu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie następującym:

Przewodniczący sędzia Andrzej Kurzych

Protokolant sekretarz sądowy Karolina Grudzińska

po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2025 roku w T.na rozprawie

sprawy z powództwa Społecznej (...) w T.

przeciwko A. P.

o zapłatę

I.  oddala powództwo,

II.  zasądza od powoda Społecznej (...)w T. na rzecz pozwanej A. P. kwotę 2.700,00 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,

III.  nakazuje pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Toruniu kwotę 28,38 zł (dwadzieścia osiem złotych trzydzieści osiem groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

sędzia Andrzej Kurzych

IV P 176/25 Pm

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 18 lutego 2025 r. powódka Społeczna (...) w T. (dalej jako powódka lub (...)) w sprawie o sygn. akt (...) wniosła o zasądzenie od pozwanej A. P. zapłaty kwoty 13.515,93 zł tytułem nienależnie wypłaconego wynagrodzenia za pracę za lipiec i sierpień 2024 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 17 października 2024 r. do dnia zapłaty. Powództwo wzajemne zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania i zarejestrowane pod sygnaturą akt (...)

Uzasadniając żądanie, powódka wskazała, że w dniu 11 lipca 2024 r. pozwana zakończyła przysługujący jej w 2024 r. urlop wypoczynkowy, natomiast w dniach 12, 15 oraz 17 lipca 2024 r. świadczyła pracę na rzecz powódki. Po tym okresie pozwana nie stawiała się już w pracy ani nie kontaktowała się z pracodawcą celem wyjaśnienia przyczyn swojej nieobecności. Okoliczność ta rodziła wątpliwości, czy doszło do porzucenia pracy przez pozwaną, czy też zamierzała ona korzystać z urlopu bezpłatnego bądź z dodatkowych, płatnych dni wolnych od pracy, przewidzianych w § (...) umowy o pracę z dnia 17 kwietnia 2024 r., przeznaczonych na „podreperowanie” zdrowia.

Z uwagi na brak kontaktu z pozwaną, powódka przyjęła wariant najkorzystniejszy dla pracownika, uznając, że pozwana korzysta z dodatkowych, płatnych dni wolnych od pracy, w konsekwencji czego wypłaciła jej wynagrodzenie za 28 dni. Jednocześnie powódka podniosła, że zgodnie z postanowieniami umowy o pracę prawo do dodatkowego płatnego urlopu przysługiwało nauczycielom zatrudnionym u powódki pod warunkiem złożenia stosownego wniosku oraz świadczenia pracy na rzecz spółki do dnia 30 czerwca 2025 r. Pozwana nie złożyła wymaganego wniosku, a ponadto rozwiązała umowę o pracę w październiku 2024 r., wobec czego – zdaniem powódki – wypłacone jej wynagrodzenie należało uznać za świadczenie nienależne i podlegające zwrotowi.

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. Wskazała, że od dnia 17 stycznia 2024 r. była zatrudniona u powódki na podstawie umowy o pracę na okres próbny, a następnie od dnia 17 kwietnia 2024 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, zawartej na okres nie krótszy niż do dnia 30 czerwca 2025 r. W dniu 29 sierpnia 2024 r. pozwana złożyła oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia, które zostało odebrane przez pracodawcę w tym samym dniu, w związku z czym stosunek pracy uległ rozwiązaniu z dniem 30 września 2024 r.

Pozwana podniosła, że pracodawca zakwestionował dopuszczalność rozwiązania umowy o pracę przez pracownika, a wobec jej nieobecności w pracy od dnia 1 października 2024 r. złożył jej oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz obciążył ją kwotą 13.515,93 zł tytułem kosztów wypłaconego wynagrodzenia za lipiec i sierpień 2024 r. Kwestia prawidłowości rozwiązania umowy o pracę przez pozwaną została rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 16 maja 2025 r. w sprawie o sprostowanie świadectwa pracy, sygn. akt (...) w którym Sąd nakazał spółce sprostowanie świadectwa pracy pozwanej.

W ocenie pozwanej, wypłacone jej wynagrodzenie przysługiwało w pełnej wysokości, gdyż pozostawała ona w stosunku pracy z powódką, do dnia 11 lipca 2024 r. korzystała z urlopu wypoczynkowego, następnie świadczyła pracę, a później – za wiedzą i zgodą pracodawcy – skorzystała z dodatkowych dni wolnych od pracy, zgodnie z postanowieniami umowy o pracę. Pozwana podkreśliła również, że żadne postanowienia umowy o pracę nie mogą skutecznie nakładać na pracownika obowiązku pozostawania w zatrudnieniu bez możliwości rozwiązania umowy za wypowiedzeniem.

Sąd zważył, co następuje:

Powodowa spółka prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Społeczna (...)
z siedzibą w T.. Jej przedmiotem działalności jest prowadzenie szkoły podstawowej
a także liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i szkoły policealnej oraz inna działalność edukacyjna. Prezesem jej zarządu i dyrektorem szkoły był J. S.. Funkcję zastępcy dyrektora szkoły pełniła M. J. (1).

(dowody:

⚫

wyciąg z KRS - k. 37-39v. akt)

A. P. była zatrudniona w pozwanej spółce na stanowisku nauczyciela wspomagającego, początkowo na podstawie umowy o pracę na okres próbny
w okresie od 17 stycznia do 16 kwietnia 2024 r. w wymiarze 30 godzin dydaktycznych. W punkcie (...). wskazano, że pracownik może otrzymać dodatkowe, płatne dni wolne w celu „podreperowania” zdrowia.

W marcu 2024 r. J. S. przeprowadził z pozwaną rozmowę na temat jej dalszych planów. Pozwana poinformował, że zamierza pozostać w zatrudnieniu, lecz nie chce zmieniać stanowiska pracy. Rozmowa nie dotyczyła postanowień przyszłej umowy o pracę.

W dniu 17 kwietnia 2024 r. pozwana w sekretariacie szkoły podpisała umowy o pracę. W umowie wskazano, że została ona zawarta na czas nieokreślony, jednakże nie krótszy niż do 30 czerwca 2025 roku. W punkcie (...) umowy ponownie wskazano, że pracownik może otrzymać dodatkowe, płatne dni wolne w celu „podreperowania” zdrowia. Pracownica sekretariatu wskazała pozwanej na zapisy dotyczące czasu trwania umowy, na co pozwana odpowiedziała, że rozmawiała już z prezesem.

(dowody:

⚫

przesłuchanie pozwanej A. P. – protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., 01:18:01-01:36:04, k.97v.-98 akt,

⚫

umowa o pracę 17 stycznia 2024 r. - k. 22 i 159 akt,

⚫

umowa o pracę z 17 kwietnia 2024 r. k. 23 i 154 akt)

Podobnego rodzaju zapisy wprowadzane były do umów o pracę także innych nauczycieli. Według zamierzeń dyrektora szkoły J. S. zapisy miały na celu zagwarantowanie obsady nauczycielskiej do końca następnego roku szkolnego. W zamian nauczyciele mieli prawo do skorzystania w okresie wakacyjnym z urlopu dla podreperowania zdrowia. J. S. zakładał, że w przypadku rozwiązania umowy o pracę przed datą wskazaną w umowie, wynagrodzenie za okres urlopu dla podreperowania zdrowia podlegać będzie zwrotowi. O takiej zależności nie informował jednak nauczycieli. Nie zostały też wprowadzone stosowne zapisy do umów o pracę. Pracownicy przyjmowali, że gdy nie zgodzą się na zapisy dotyczące zatrudnienia do 30 czerwca 2025 r. otrzymają wypowiedzenie umowy o pracę, a tym samym nie będą mogli skorzystać z urlopu dla podreperowania zdrowia.

(dowody:

⚫

przesłuchanie pozwanej A. P. – protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., 01:18:01-01:36:04, k.97v.-98 akt,

⚫

zeznania świadka K. P. - protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., 00:31:05-00:31:51, k. 94v.-96 akt,

⚫

zeznania świadka A. D. - protokół elektroniczny z 19 listopada 2025 r., 00:54:53-00:55:20, 01:02:58-01:04:55, k. 200v.-201v.,

⚫

zeznania świadka M. J. (1)- protokół elektroniczny z 19 listopada 2025 r., 00:25:14-00:26:55, k. 198v.-200 akt,

⚫

przesłuchanie J. S. –protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., k. 96-97v. akt)

W prowadzonych przez powodową spółkę szkołach praktykowano, że w okresie wakacji wyznaczeni nauczyciele odbywali w lipcu dyżury, w ramach których odbywały się zajęcia z dziećmi. W pozostałym okresie nauczyciele wykorzystywali urlopy wypoczynkowe, a po wykorzystaniu ich limitów urlopowych, urlop dla podreperowania zdrowia. Zwykły okres pracy zaczynał się w ostatnim tygodniu sierpnia, kiedy szkoła przygotowywała się do nowego roku szkolnego. Wtedy nauczyciele bądź przychodzili do szkoły, bądź pozostawali w gotowości do pracy. W ostatnim tygodniu sierpnia odbywała się także Rada Pedagogiczna, której głównym tematem była organizacja zajęć w nowym roku szkolnym.

(dowody:

⚫

przesłuchanie pozwanej A. P. – protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., 01:21:31-01:36:04, k.97v.-98 akt,

⚫

zeznania świadka K. P. - protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., 00:16:11-00:43:09, k. 94v.-96 akt,

⚫

zeznania świadka A. D. - protokół elektroniczny z 19 listopada 2025 r., 00:51:38-01:07:20, k. 200v.-201v.,

⚫

zeznania świadkaM. J. (1)- protokół elektroniczny z 19 listopada 2025 r., 00:10:37-00:49:21, k. 198v.-200 akt)

Urlopy wypoczynkowe i urlopy dla podreperowania zdrowia udzielane były na podstawie wniosków. Nauczyciele składali wnioski w czerwcu 2024 r. w sekretariacie szkoły. We wnioskach nauczyciele podawali konkretne daty korzystania z urlopów. Pozwana złożyła oba wnioski, z tym że wniosek dotyczący jej urlopu dla podreperowania zdrowia zaginął. Mimo obowiązku złożenia wniosków, cześć nauczycieli ich nie złożyła. Wnioski urlopowe podlegały akceptacji J. S.. Informacja w tym przedmiocie nie była jednak przekazywana nauczycielom. Korzystali oni więc z urlopów nie wiedząc, czy zostały one formalnie zaakceptowane.

Pozwana przebywała na urlopie wypoczynkowym od 1 lipca do 11 lipca 2024 r. W dniach 12, 15 i 17 lipca była w pracy pełniąc dyżur nauczycielski. Następnie korzystała z urlopu dla podreperowania zdrowia. Nie przychodziła wówczas do pracy. Ze strony szkoły nie było informacji, że w zakresie korzystania przez nią z urlopu dla podreperowania zdrowia występują jakiekolwiek nieprawidłowości. Nie postawiono pozwanej zarzutów, iż jej nieobecność w pracy w lipcu i sierpniu 2024 r. była w jakimś zakresie nieusprawiedliwiona. Za lipiec 2024 r. powódka wypłaciła pozwanej wynagrodzenie za pracę w kwocie 7.357,87 zł, a za sierpień 2024 r. w kwocie 6.158,06 zł.

(dowody:

⚫

przesłuchanie pozwanej A. P. – protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., 01:21:31-01:36:04, k.97v.-98 akt,

⚫

zeznania świadka K. P. - protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., 00:16:11-00:43:09, k. 94v.-96 akt,

⚫

zeznania świadka A. D. - protokół elektroniczny z 19 listopada 2025 r., 00:51:38-01:07:20, k. 200v.-201v.,

⚫

zeznania świadka M. J. (1)- protokół elektroniczny z 19 listopada 2025 r., 00:10:37-00:49:21, k. 198v.-200 akt,

⚫

przesłuchanie J. S. –protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., k. 96-97v. akt)

W okresie od 23 sierpnia 2024 r. pozwana pozostawała w gotowości do pracy w związku z przygotowaniami do nowego roku szkolnego. Na dzień 28 sierpnia 2024 r. zwołana została Rada Pedagogiczna. W związku z nagłą zmianą sytuacji kadrowej, wicedyrektor szkoły tuż przed Radą Pedagogiczną zaproponowała pozwanej objęcie funkcji wychowawcy klasy, z którą wcześniej współpracowała jako nauczyciel współorganizujący. Początkowo propozycja ta nie spotkała się z otwartym sprzeciwem pozwanej, jednak w rozmowach nieformalnych pojawiły się informacje, że pozwana rozważa złożenie wypowiedzenia. Następnego dnia pozwana złożyła oświadczenie o rozwiązaniu łączącej strony umowy o pracę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia.

Po złożeniu przez pozwaną wypowiedzenia odbyła się rozmowa z wicedyrektorem szkoły, podczas której pozwana wskazała, że nie czuje się dobrze w roli wychowawcy, w szczególności w zakresie kontaktów z rodzicami. Zaproponowano jej możliwość dalszego wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku nauczyciela wspomagającego. Pomimo tej propozycji pozwana podtrzymała decyzję o wypowiedzeniu umowy o pracę.

Po złożeniu wypowiedzenia pozwana wykonywała pracę we wrześniu 2024 r. na stanowisku nauczyciela wspomagającego, na takich samych zasadach jak przed okresem wakacyjnym.

(dowody:

⚫

przesłuchanie pozwanej A. P. – protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., 01:21:31-01:36:04, k.97v.-98 akt,

⚫

zeznania świadka M. J. (1)- protokół elektroniczny z 19 listopada 2025 r., 00:10:37-00:49:21, k. 198v.-200 akt)

W piśmie z dnia 12 września 2024 r. (otrzymanym przez pozwaną w dniu
13 września 2024 r.) reprezentujący spółkę J. S. w związku z pismem pozwanej z dnia 29 sierpnia 2024 roku zawiadomił pozwaną, że umowa o pracę wiążąca spółkę z pozwaną jest zawarta na czas nieokreślony z ograniczeniem, że na czas nie krótszy niż do 30 czerwca 2025 r. Podał, że jedynym sposobem wcześniejszego jej rozwiązania jest porozumienie stron, jednakże spółka nie jest zainteresowana wcześniejszym rozwiązaniem umowy. W związku z tym wskazał, iż oczekuje świadczenia przez powódkę pracy nie krócej niż do 30 czerwca 2025 r.

(dowody:

⚫

pismo z 12 września 2024 r. - k. 27 akt)

W kolejnym piśmie z dnia 12 września 2024 r. (otrzymanym przez pozwaną
w dniu 27 września 2024 r.) J. S. poinformował pozwaną, że z zawartej między stronami umowy wyraźnie wynika, że umowa zawarta jest faktycznie na czas nieokreślony z tym, że nie krótszy niż do 30 czerwca 2025 r. Wskazał, iż oznacza to, że do 30 czerwca 2025 roku ma ona charakter umowy na czas określony, co skutkuje brakiem możliwości jej rozwiązania przez jedną ze stron we wskazanym okresie. Podał nadto, że jedyną możliwością jej rozwiązania jest zawarcie porozumienia między stronami, jednakże pozwana takiej próby nie podjęła.

W piśmie zaznaczono, że konstrukcja umowy miała na celu zabezpieczenie stron przed utratą pracy w ciągu roku szkolnego. Umożliwiło to także przyznanie pozwanej dodatkowego płatnego okresu bez świadczenia pracy w czasie wakacji. Dla spółki było to też zabezpieczenie posiadania kompletu nauczycieli na kolejny rok szkolny.

(dowody:

⚫

pismo z 12 września 2024 r. - k. 26 akt)

W piśmie z 26 września 2024 r. (otrzymanym przez powódkę w dniu 27 września 2024 r.) pozwana wskazała że umowa o pracę z 17 kwietnia 2024 r. została zawarta na czas nieokreślony, a zgodnie z otrzymaną „Informacją dla pracownika o warunkach zatrudnienia” z 17 kwietnia 2024 r., obowiązująca ją długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę wskazana jest w Kodeksie Pracy. Podała, że okres wypowiedzenia jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi 1 miesiąc, jeżeli pracownik zatrudniony był co najmniej 6 miesięcy (pkt (...) ww. informacji dla pracownika). Dalej pozwana wskazała, że jej oświadczenie z 29 sierpnia 2024 r. o rozwiązaniu umowy o pracę przez pracownika z zachowaniem okresu wypowiedzenia stanowi jednostronne oświadczenie woli i nie wymaga zgody pracodawcy.

(dowody:

⚫

pismo z 26 września 2024 r. – k. 28 akt)

Oświadczeniem datowanym na dzień 7 października 2024 r. (otrzymanym przez pozwaną 14 października 2024 r.) powodowa spółka wskazała, że rozwiązuje z pozwaną umowę o pracę zawartą 17 kwietnia 2024 r. bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. W uzasadnieniu oświadczenia, powódka podała, że pozwana nie pojawiła się
od 1 października 2024 r. w pracy, nie informując spółki o przyczynach swojej nieobecności. Zdaniem prezesa zarządu działanie to było porzuceniem pracy i naraziło spółkę na utratę
w ciągu roku szkolnego niezbędnego w procesie edukacji dzieci z orzeczeniami, nauczyciela wspomagającego. W ocenie prezesa zarządu spółki pozwana doprowadziła do wypłaty nieprzysługującego jej wynagrodzenia za lipiec i sierpień 2024 r., bowiem już do końca czerwca pozwana wykorzystała cały przysługujący jej urlop, a nawet przekroczyła ten okres
o 4 dni. Reprezentant spółki wyjaśniał, że wynagrodzenie za lipiec i sierpień przysługiwało wyłącznie nauczycielom świadczącym pracę na rzecz spółki co najmniej do 30 czerwca.
Tym samym pozwana naraziła również spółkę na straty finansowe.

(dowody:

⚫

pismo z 7 października 2024 r. - k. 30 akt)

Notą obciążeniową z 10 października 2024 r. powódka zobowiązała pozwaną do zwrotu wynagrodzenia za pracę za lipiec 2024 r. w kwocie 7.357,87 zł i za sierpień 2024 r. w kwocie 6.158,06 zł.

(dowody:

⚫

nota obciążeniowa z 10 października 2024 r. – k. 31 akt)

W piśmie z dnia 18 października 2024 r. (doręczonym powódce w dniu
22 października 2024 r.) pozwana, reprezentowana przez pełnomocnika, w związku
z oświadczeniem z dnia 7 października 2024 r. o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p., wskazała, że przedmiotowe oświadczenie jest bezskuteczne. Jednocześnie podała, że umowa o pracę uległa rozwiązaniu z dniem
30 września 2024 roku na podstawie oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę przez pracownika z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia, które zostało doręczone spółce w dniu 29 sierpnia 2024 roku. Nadto pozwana zwróciła się o wydanie świadectwa pracy ze wskazaniem prawidłowej podstawy rozwiązania stosunku pracy.

(dowody:

⚫

pismo z dnia 18 października 2024 roku wraz z potwierdzeniem odbioru - k. 173-177 akt)

Pismem z 22 października 2024 r. powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 13.515,93 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia za pracę za lipiec 2024 r. w kwocie 7.357,87 zł i za sierpień 2024 r. w kwocie 6.158,06 zł.

(dowody:

⚫

pismo z 22 października 2024 r. – k. 172 akt)

W nieprawomocnym wyroku z dnia 16 maja 2025 r. Sąd Rejonowy w Toruniu (sygn. akt (...)) nakazał powodowej spółce sprostować świadectwo pracy pozwanej z dnia 22 października 2024 roku w ten sposób, że

a.  w pkt (...) świadectwa pracy w miejsce informacji, iż A. P. była zatrudniona u pozwanej „w okresie od 17.04.2024 r. do 14.10.2024 r. na podstawie umowy
o pracę na czas nieokreślony” zostanie wpisane, że A. P. była zatrudniona u pozwanej „w okresie od 17.04.2024 r. do 30.09.2024 r. na podstawie umowy na czas nieokreślony”,

b.  w pkt (...) świadectwa pracy w miejsce informacji, iż A. P. w okresie zatrudnienia wykonywała pracę „w okresie od 17.01.2024 r. do 14.10.2024 r.” zostanie wpisane, iż A. P. w okresie zatrudnienia wykonywała pracę „
w okresie od 17.01.2024 r. do 30.09.2024 r.”,

c.  w pkt (...) świadectwa pracy w miejsce informacji, iż stosunek pracy ustał w wyniku: „rozwiązania przez pracodawcę bez zachowania okresu wypowiedzenia art. 30 § 1 pkt 3 z przyczyn leżących po stronie pracownika
i zawinionych przez pracownika art. 52 § 1 Kodeksu pracy” zostanie wpisane, iż stosunek pracy ustał w wyniku: „rozwiązania przez pracownika
z zachowaniem okresu wypowiedzenia na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 w zw.
z art. 32 § 1 Kodeksu pracy”.

Powódka wniosła apelację od wskazanego wyroku, która jest rozpoznana przez Sąd Okręgowy w Toruniu w sprawie o sygnaturze (...)

(dowody:

⚫

wyrok z 16 maja 2025 r. – k. 23 akt)

Sąd zważył, co następuje:

Stan faktyczny w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia ustalony został
w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w sprawie, których prawdziwość nie była kwestionowana przez żadną ze stron, a także zeznań świadków K. P.,
M. J. (1), A. D. oraz przesłuchania stron, tj. prezesa powodowej spółki J. S. oraz pozwanej A. P..

W przedmiotowej sprawie znaczna część ustaleń faktycznych nie była przedmiotem sporu między stronami. Wynikały one z dokumentów oraz ze zgodnych i przez to wiarygodnych zeznań wymienionych osób. Kontrowersje ujawniły się w zakresie dwóch zagadnień: po pierwsze, czy pozwana złożyła wniosek o udzielenie urlopu dla podreperowania zdrowia i czy taki urlop został jej udzielony oraz po drugie, czy powodowa spółka uzależniła prawo do wynagrodzenia za okres urlopu dla podreperowania zdrowia od pozostawania w zatrudnieniu do 30 czerwca 2025 r.

Pierwsza z wymienionych kwestii spornych powstała w związku z brakiem wniosku pozwanej o udzielenie urlopu dla podreperowania zdrowia. Pozwana w toku postępowania wyrażała przekonanie, że takowy wniosek złożyła, zaś J. S. podnosił, że w dokumentacji kadrowej pozwanej nie ma wniosku o urlop dla podreperowania zdrowia. Wskazywał także, że każdy wniosek wymagał jego akceptacji i jej brak oznaczał, że do udzielenia urlopu nie doszło. Twierdził, że wobec braku wniosku pozwanej przeprowadził analizę przyczyn nieobecności w pracy i ostatecznie uznał, że wybierze rozwiązanie dla pozwanej najkorzystniejsze, czyli urlop dla podreperowania zdrowia. Z uwagi na nikłość środków dowodowych rozstrzygnięcie tych kontrowersji nie było proste. Sąd ostatecznie przyjął, że pozwana wniosek złożyła, skoro zostało jej wypłacone pełne wynagrodzenie za pracę za lipiec i sierpień 2024 r., a więc także za okres korzystania z urlopu dla podreperowania zdrowia. Ponadto wobec pozwanej nie były formułowane zarzuty dotyczące jej nieobecności w pracy we wskazanych miesiącach. Była przecież ku temu okazja pod koniec sierpnia 2024 r., jeszcze przed wypowiedzeniem umowy o pracę przez pozwaną. Co więcej, wówczas nie tylko nie podnoszono, że nieobecność pozwanej w szkole była nieusprawiedliwiona, ale wręcz zaproponowano jej objęcie wychowawstwa klasy. Jeżeli więc nawet pozwana nie złożyła papierowego wniosku o urlop dla podreperowania zdrowia, to powódka mocą swojego działania zaakceptowała fakt korzystania przez pozwaną z tego urlopu. Oznacza to, że twierdzenia, iż pozwana nie korzystała w lipcu i sierpniu 2024 r. z urlopu dla podreperowania zdrowia zostały sformułowane tylko na użytek niniejszego procesu. Nie były zatem też prawdziwe zeznania J. S. dotyczące analizy przyczyny nieobecności pozwanej w pracy, która miała go doprowadzić do podjęcia decyzji o wypłacie wynagrodzenia za urlop dla podreperowania zdrowia. W ocenie Sądu, w okresie, w którym decyzje o wypłacie były podejmowane problem ten w ogóle nie powstawał, tak jak w przypadku wielu innych nauczycieli, którzy nie złożyli wniosku o urlop dla podreperowania zdrowia, a co do których dyrektor szkoły nie miał wątpliwości, że z tego urlopu korzystali.

W zakresie drugiego z wymienionych zagadnień spornych wskazać należy, że z zeznań przesłuchiwanych w sprawie świadków nie wynikało, aby J. S. w okresie przed wypowiedzeniem przez pozwaną umowy o pracę, a więc przed 29 sierpnia 2024 r. uzależniał prawo do wynagrodzenia za czas urlopu dla podreperowania zdrowia od pozostawania w stosunku pracy do końca czerwca 2025 r. Na brak tego rodzaju zależności wskazywał świadek K. P. (protokół elektroniczny z 9 października 2025 r., 00:31:05-00:31:51), świadek A. D. (protokół elektroniczny z 19 listopada 2025 r., 00:54:53-00:55:20, 01:02:58-01:04:55) i świadek M. J. (1) (protokół elektroniczny z 19 listopada 2025 r., 00:25:14-00:26:55). Okoliczność ta nie występowała również w zeznaniach pozwanej, a także w korespondencji elektronicznej, która, według powoda, miała ją dowodzić. Korespondencja ta w żaden sposób nie nawiązywała do kwestii warunków wykorzystywania urlopów dla podreperowania zdrowia i wynagrodzenia za ten okres (zob. korespondencja na k. 117-122 akt). W tej sytuacji zeznania J. S. należało uznać za gołosłowne, co prowadziło do ustalenia, że nie informował on nauczycieli, że w przypadku rozwiązania umowy o pracę przed 30 czerwca 2025 r. wynagrodzenie za urlop dla podreperowania zdrowia podlegać będzie zwrotowi.

Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie było to, czy wypłacone pozwanej wynagrodzenie za pracę za lipiec i sierpień 2024 r. było świadczeniem nienależnym. Powódka podnosiła, że wypłacone pozwanej wynagrodzenie za okres urlopu dla podreperowania zdrowia stało się świadczeniem nienależnym z uwagi na to, że wypowiedziała ona umowę o pracę z dniem 30 września 2024 r. Powódka wskazywała, że wynagrodzenie to zostało wypłacone warunkowo. Ten warunek odnosił się do pozostawania w stosunku pracy do dnia 30 czerwca 2025 r., do czego pozwana zobowiązała się w umowie o pracę z 17 kwietnia 2024 r. (k. 154 akt). Zgłoszone przez powoda roszczenie podlega ocenie na podstawie art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Zachodziła zatem konieczność zbadania czy którakolwiek z wymienionych w art. 410 § 2 k.c. podstaw kondykcji zaistniała w niniejszej sprawie.

Z poczynionych ustaleń faktycznych wynikało, że pozwana w okresie lipca i sierpnia 2024 r.:

1)  od 1 lipca do 11 lipca korzystała z urlopu wypoczynkowego,

2)  w dniach 12, 15 i 17 lipca wykonywała obowiązki nauczycielskie w formie dyżuru,

3)  po zakończeniu dyżuru do 23 sierpnia korzystała z urlopu dla podreperowania zdrowia,

4)  od 26 do 30 sierpnia podejmowała czynności zawodowe związane z przygotowaniami do nowego roku szkolnego; w ich trakcie pozwana brała m.in. udział w Radzie Pedagogicznej, która odbyła się w dniu 28 sierpnia.

Przedstawione przejawy funkcjonowania zawodowego pozwanej obejmowały zatem okresy wykonywania pracy - pkt 1) i 4) oraz okresy niewykonywania pracy, czyli okres urlopu wypoczynkowego i okres urlopu dla podreperowania zdrowia. Roszczenie powodowej spółki obejmowało wynagrodzenie za cały okres lipca i sierpnia 2024 r., a więc odnosiło się zatem do wynagrodzenia za pracę wykonaną i wynagrodzenie za pracę za okres niewykonywania pracy.

Rozróżnienie to w sposób oczywisty nawiązuje do art. 80 k.p. Przepis ten stanowi, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Nie budzi wątpliwości, że norma zakodowana w art. 80 k.p. ma charakter normy ius cogens, co oznacza, że strony mocą własnego działania nie mogą wyłączyć przekazu normatywnego wynikającego z tego przepisu. Inaczej mówiąc, strony stosunku pracy nie mogą postanowić, że pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie za pracę mimo że wykonał on pracę, a także nie mogą wyłączyć zastosowania przepisu, który gwarantuje pracownikowi prawo do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy. Kierując się natomiast wyrażoną w art. 18 § 1 k.p. zasadą korzystności mogą umownie, ewentualnie w drodze układu zbiorowego pracy, porozumienia zbiorowego lub regulaminu wynagradzania rozszerzyć prawo do wynagrodzenia za pracę na okresy niewykonywania pracy, które nie wynikają z obowiązujących przepisów (art. 18 § 1 k.p. - Postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy; art. 9 § 2 k.p. - Postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych oraz regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw i aktów wykonawczych).

W tym stanie rzeczy pozwanej przysługiwało na podstawie art. 80 zd. 1 k.p. wynagrodzenie za pracę wykonaną w okresie lipcowego dyżuru i w okresie od 26 sierpnia do końca miesiąca. Przysługiwało jej też na podstawie art. 172 zd. 1 k.p. w zw. z art. 80 zd. 2 k.p. wynagrodzenie za pracę za okres urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z art. 172 zd. 1 k.p. za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Żadne z tych świadczeń nie miało cech świadczenia nienależnego. W przedstawionym zakresie powództwo było oczywiście bezzasadne (punkt I. sentencji wyroku).

Gdy chodzi zaś o roszczenie o zwrot wynagrodzenia za okres urlopu dla podreperowania zdrowia, to powództwo w tej części także pozbawione było podstaw prawnych. W tym zakresie podnieść należy, co następuje.

Po pierwsze, poczynione w umowie o pracę z 17 kwietnia 2024 r. zastrzeżenie, iż umowa o pracę została zawarta na czas nieokreślony od 17 kwietnia 2024 r., jednakże na czas nie krótszy niż do 30 czerwca 2025 r. w tej drugiej części było nieważne. Tego rodzaju zapis ogranicza gwarantowane przez ustawę prawo pracownika do rozwiązania umowy o pracę. Stosownie do przepisu art. 32 § 1 k.p. każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem. Wskazane prawo podmiotowe o charakterze kształtującym dotyczy przy tym zarówno umów terminowych (umowa o pracę na okres próbny, umowa o pracę na czas określony), jak i umowy o pracę na czas nieokreślony. Z art. 32 § 1 k.p. należy nadto wyprowadzić normę o charakterze bezwzględnie obowiązującym. Mając także na względzie zasadę wolności pracy należy przyjąć, że strony nie mogą wyłączyć prawa do wypowiedzenia umowy o pracę w drodze klauzuli autonomicznej (por. M. Barański [w:] Kodeks pracy. Komentarz. Tom I. Art. 1-93, wyd. VII, red. K. W. Baran, Warszawa 2025, art. 32; M. T. Romer [w:] Prawo pracy. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2012, art. 32; P. Wąż [w:] K. Walczak (red.), Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 34, 2025, Legalis art. 32, A. Tomanek, Klauzule autonomiczne w umownym stosunku pracy, PiP 2013, nr 9, s. 30-44; Artur Tomanek, „Klauzule autonomiczne umów o pracę — zagadnienia pojęciowe”, Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji, tom CXXVII (117), 2019, s. 143).

Po drugie, jak już wskazano, ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało, aby klauzula o obowiązku pozostawania w zatrudnieniu do końca czerwca następnego roku szkolnego została w jakikolwiek sposób sprzężona z prawem do wynagrodzenia za urlop dla podreperowania zdrowia. Działający za powoda prezes zarządu J. S. nie zakomunikował pracownikom swoich intencji w tym zakresie, czy to poprzez stosowne zapisy w umowach o pracę, czy to w drodze komunikacji elektronicznej, czy to czasie indywidulanych spotkań z pracownikami lub w formie oświadczeń składanych podczas spotkań z nauczycielami w szerszym gronie, zapewne uważając, że są one wystarczająco klarowne. Tymczasem pracownicy traktowali klauzulę o obowiązku pracy do końca czerwca 2025 r. wyłącznie jako swoistego rodzaju umowę dżentelmeńską między danym nauczycielem a szkołą, bądź w ogóle nie rozważali jakie ono ma znacznie. W każdym razie nie łączyli jej jednak w jakimkolwiek kontekście z prawem do wynagrodzenie za okres urlopu dla podreperowania zdrowia. Oznacza to, że prawo do wskazanego wynagrodzenia nie pozostawało w związku ze zdarzeniem w postaci „zerwania” umowy o prace przez pracownika przed końcem następnego roku szkolnego. W konsekwencji nieważność klauzuli wprowadzającej obowiązek pracy do 30 czerwca 2025 r. nie wpływała na ważność zobowiązania powoda do wypłaty wynagrodzenia za okres urlopu dla podreperowania zdrowia. Zobowiązania te, mimo odmiennego przekonania powoda, nie pozostawały w synallagmatycznym połączeniu.

Po trzecie, gdyby nawet przyjąć, że obowiązek pozostawania w zatrudnieniu do 30 czerwca 2025 r. obwarowany został powinnością zwrotu wynagrodzenia za urlop dla podreperowania zdrowia, to tego rodzaju zastrzeżenie należałoby zapewne uznać także za nieważne. Zgodnie bowiem z art. 58 § 3 k.c. (w zw. z art. 300 k.p.) jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana. Należy założyć, że gdyby powódka wiedziała, że klauzula zobowiązująca do pozostawania w zatrudnieniu do 30 czerwca 2025 r. jest nieważna, to nie powiązałby z nią zobowiązania do zwrotu wynagrodzenia za urlop dla podreperowania zdrowia z uwagi brak możliwości osiągnięcia jego celu w postaci zagwarantowania szkole kadry nauczycielskiej do końca następnego roku szkolnego. W tym ujęciu to zobowiązanie również by nie powstało. Nawet gdyby rozważać objęcie skutkami częściowej nieważności także prawa do urlopu dla podreperowania zdrowia, pogląd ten nie znajduje wystarczającego oparcia w okolicznościach sprawy. Ów urlop także był środkiem służącym do osiągnięcia wskazanego celu. Była to zachęta do pozostawania w zatrudnieniu także po okresie wakacyjnym. Zobowiązanie do zwrotu wynagrodzenia miało stanowić tylko dalszą gwarancję jego realizacji. Prawo do urlopu dla podreperowania zdrowia należy zatem postrzegać jako uprawnienie pracownicze, które było niezależne od klauzuli ustanawiającej obowiązek pozostawania w zatrudnieniu do 30 czerwca 2025 r. i zobowiązania do zwrotu wynagrodzenia za urlop dla podreperowania zdrowia zastrzeżonego na wypadek naruszenia przez pracownika tego obowiązku. Nieważność przywołanej klauzuli i zobowiązania nie ma więc wpływu na prawo pracownika do wynagrodzenia za okres omawianego urlopu.

W konsekwencji, wobec ustalenia, że powódka korzystała z urlopu dla podreperowania zdrowia na podstawie co najmniej milcząco zaakceptowanego wniosku oraz mając na uwadze, że prawo do korzystania z tego urlopu nie było obwarowane innymi warunkami niż jego udzielenie przez pracodawcę, uznać należało, że wypłacone pozwanej za czas tego urlopu wynagrodzenie było wynagrodzeniem należnym zgodnie z art. 18 § 1 k.p. W myśl tego przepisu pracodawca może przyznać pracownikowi w umowie o pracę świadczenia niewynikające z przepisów prawa pracy, albowiem jest to dla pracownika korzystne. Takim świadczeniem jest z pewnością urlop dla podreperowania zdrowia i związane z nim wynagrodzenie. W przeciwnym razie pracownikom przysługiwałoby wynagrodzenie za czas pozostawania w gotowości do pracy. Oznacza to, że także w tej płaszczyźnie wypłacone pozwanej wynagrodzenie tytułem urlopu dla podreperowania zdrowia byłoby wynagrodzeniem należnym, lecz w oparciu o inną podstawę prawną, tj. art. 81 § 1 k.p. Powództwo w tym zakresie również zatem podlegało oddaleniu na podstawie stosowanego a contrario art. 410 § 2 k.c. (punkt I. sentencji wyroku).

Sąd na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.700,00 zł tytułem kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku. Nadto w punkcie III. sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 113 ust. 1 w zw. z art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 ze zm.) nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Toruniu kwotę 28,38 zł tytułem wydatków uiszczonych tymczasowo w toku przez Skarb Państwa (zob. postanowienia z 14 października 2025 r. – k. 103 akt).

sędzia Andrzej Kurzych