Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Toruniu

POSTANOWIENIE

Dnia 19 grudnia 2024 r.

Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym

Przewodniczący Sędzia Kamilla Piórkowska

Protokolant st.sek. sąd. Monika Kalinowska

Po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. w Toruniu

na rozprawie sprawy

z wniosku: A. U.

z udziałem: reprezentanta dziecka adw. P. A.

o: zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zarządu majątkiem małoletniej J. U. (1)

postanawia

1.  zezwolić wnioskodawczyni A. U., zam. T. ul. (...), matce małoletniej J. U. (1) ur. (...), córki A. i J. K. na dokonanie czynności prawnej imieniem małoletniej polegającej na zawarciu umowy o dział spadku po zmarłym J. U. (2) w ten sposób że:

-przyznać udział w wysokości ½ na rzecz małoletniej J. U. (1) we współwłasności z matką A. U. w lokalu mieszkalnym numer (...) położonym w T. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...),

-przyznać udział w wysokości ½ na rzecz P. U. we współwłasności z matką A. U. w nieruchomości gruntowej zabudowanej stanowiącej działkę numer (...), położoną w S., gmina I., dla którego Sąd Rejonowy w Iławie prowadzi księgę wieczystą o numerze (...),

-przyznać na rzecz A. U. własność nieruchomości położonej w T. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...),

- zezwolić na sprzedaż 16,66 udziałów należących do małoletniej J. U. (1) w spółce (...) sp. z o.o wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (...) na rzecz matki A. U. za cenę 833 złote (osiemset trzydzieści trzy złote),

2. upoważnić reprezentanta dziecka małoletniej J. U. (1) adw. P. A. do zawarcia umowy o dział spadku po zmarłym J. U. (2) na zasadach określonych w pkt 1 postanowienia,

3. zasądzić od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu na rzecz adw. P. A. wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji reprezentanta dziecka w kwocie 960 zł (dziewięćset sześćdziesiąt złotych),

4. zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu kwotę 960 zł (dziewięćset sześćdziesiąt złotych) tytułem wydatków poniesionych w sprawie.

UZASADNIENIE

W dniu 2 września 2024 roku A. U. złożyła do Sądu wniosek o wydanie zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarząd majątkiem dziecka w trybie art. 101 § 3 kro odnośnie małoletniej J. U. (1) a polegającej na zawarciu umowy o dział spadku po zmarłym J. U. (2) na następujących warunkach:

-przyznać udział w wysokości ½ na rzecz małoletniej J. U. (1) we współwłasności z matką A. U. w lokalu mieszkalnym numer (...) położonym w T. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...),

-przyznać udział w wysokości ½ na rzecz P. U. we współwłasności z matką A. U. w nieruchomości gruntowej zabudowanej stanowiącej działkę numer (...), położoną w S., gmina I., dla którego Sąd Rejonowy w Iławie prowadzi księgę wieczystą o numerze (...),

-przyznać na rzecz A. U. własność nieruchomości położonej w T. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...),

- zezwolić na sprzedaż 16,66 udziałów należących do małoletniej J. U. (1) w spółce (...) sp. z o.o wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (...) na rzecz matki A. U. za cenę 833 złote (osiemset trzydzieści trzy złote).

W uzasadnieniu wniosku A. U. wskazała, że w dniu 7 listopada 2023r. zmarł J. U. (2), pozostający w związku małżeńskim z A. U., którzy posiadali dwoje dzieci- pełnoletniego syna P. U. i małoletnią J. U. (1). Zmarły nie pozostawił testamentu, żona i dzieci są jedynymi spadkobiercami z mocy ustawy. W dniu(...) sporządzono akt poświadczenia dziedziczenia, na mocy którego spadek z mocy ustawy nabyli żona A. U. oraz dzieci P. U. i J. U. (1) każde z nich w udziale po 1/3 z dobrodziejstwem inwentarza. W skład spadku wchodzą :

- udział w lokalu mieszkalnym numer (...) położonym w T. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), o wartości rynkowej 639 200 zł., nieruchomość nie jest obciążona hipoteką,

-udział w nieruchomości gruntowej zabudowanej stanowiącej działkę numer (...), położoną w S., gmina I., dla którego Sąd Rejonowy w Iławie prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), o wartości rynkowej 644 100 zł., nieruchomość jest obciążona hipoteką umowną do kwoty 300 000 zł. na rzecz (...) S.A z siedzibą w O., a wynikającą z umowy pożyczki z dnia 1.10.2020r. zawartej ze spółką (...) sp. z o.o Saldo na dzień złożenia wniosku w niniejszej sprawie wynosiło 144 150,46 zł.,

- udział w nieruchomości położonej w T. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), o wartości rynkowej 706 200 zł., nieruchomość jest obciążona hipoteką na rzecz (...) Bank (...) SA z tytułu udzielonego kredytu A. i J. U. (2) do kwoty 47 528 CHF. Aktualnie toczy się postepowanie sadowe przed SR w Toruniu- syg. akt (...) o stwierdzenie nieważności umowy kredytu frankowego, a postanowieniem z dnia 29.09.2022r. Sąd udzielił zabezpieczenia w postaci zawieszenia w spłacie rat kredytowych,

- 50 udziałów o wartości nominalnej 50 zł. o łącznej wartości 2500 zł. w spółce (...) sp. z o.o wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (...).

Według wnioskodawczyni zaproponowany dział spadku jest sprawiedliwy i nie prowadzi do jakiegokolwiek pokrzywdzenia małoletniej, wręcz przeciwnie prowadzi do istotnego wzrostu aktywów w jej majątku. W skład spadku wchodzą trzy nieruchomości, których wartość zgodnie ze sporządzonymi operatami jest zbliżona. Nieruchomość która ma być przyznana małoletniej w udziale ½ części jest zlokalizowana w dogodnej lokalizacji, nie jest obciążona hipoteką, może służyć na mieszkanie lub do celów usługowych, stan lokalu jest bardzo dobry. Odnośnie udziałów w spółce, wnioskodawczyni wniosła o możliwość nabycia ich od córki, albowiem wnioskodawczyni jest prezesem zarządu spółki i prowadzi działalność rachunkowo-księgową oraz doradztwo podatkowe. Jest to główna działalność zawodowa wnioskodawczyni, z której zapewnia środki na życie i utrzymanie małoletniej córki oraz wsparcie dorosłego syna. Posiadanie w spółce udziałów przez małoletnie dziecko grozi paraliżem decyzyjnym spółki, z uwagi na konieczność uzyskiwania zgód Sądu opiekuńczego na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 11 września 2024 r. w sprawie I. N. (...), został ustanowiony reprezentant dziecka dla małoletniej J. U. (1) urodzonej w dniu (...) w T., zamieszkałej w T. przy ul. (...), córki A. i J. w osobie adw. P. A.- prowadzącego Kancelarię Adwokacką w T. ul. (...), w celu reprezentowania małoletniej w sprawie I. N. (...) toczącej się przed Sądem Rejonowym w Toruniu z wniosku A. U. o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniej J. U. (1). Reprezentant został zobowiązany do reprezentanta małoletniej i do składania informacji dotyczących jego działalności, w szczególności o dokonywanych czynnościach podejmowanych w sprawie opisanej w pkt. 1 postanowienia, co 3 miesiące, a termin złożenia pierwszej informacji ustalić na 11 grudnia 2024 roku.

( dowód akta tut. Sądu II N. (...))

W odpowiedzi na wniosek reprezentant małoletniej adw. P. A. wniósł o oddalenie wniosku i przyznanie ze SP- Sądu Rejonowego w Toruniu wynagrodzenie za pełnienie funkcji reprezentanta wg. norm przypisanych powiększonych o stawkę podatku VAT. Wskazał, że na chwilę obecną nie wiadomo jaki jest stan czynny spadku po J. U. (2), jakie są dokładnie aktywa i pasywa spadku, do wniosku nie został bowiem dołączony spis inwentarza, z którego jednoznacznie to by wynikało. Nie wiadomo, czy taki spis został sporządzony, w celu skorzystania z rzeczywistej ochrony przed odpowiedzialnością za długi spadkowe, należałoby taki spis lub wykaz sporządzić i złożyć w sądzie spadku. Nie jest znana kondycja i sytuacja finansowa spółki, jakie przynosi przychody i dochody, jakie ma środki trwałe, czy zatrudnia pracowników, czy posiada majątek, zobowiązania i w jakiej wysokości. Ponadto nie jest znana wartość rynkowa spółki. Oprócz tego postępowanie w sprawie (...) nie zostało jeszcze zakończone, wobec czego nie można określić jaki majątek rzeczywiście posiada małoletnia. Wnioskodawczyni też nie wskazała jaki paraliż decyzyjny, jeśli chodzi o prowadzenie spółki, napotkała w ciągu ostatniego roku oraz ile razy musiała zwracać się do sądu opiekuńczego o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniej.

W piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2024r. wnioskodawczyni podtrzymała swoje stanowisko. ( k. 88-91). Ponadto wskazała, że nie sporządziła wykazu inwentarza spadku, gdyż nie jest to niezbędne do zawarcia umowy o dział spadku przed notariuszem, jednak we wniosku w niniejszej sprawie wskazała wszystkie aktywa i pasywa majątku spadkowego. Wnioskodawczyni nie ma żadnego interesu prawnego i faktycznego, aby ukrywać przedmioty wchodzące w dział spadku. Ponadto wnioskodawczyni przedstawiła operaty szacunkowe wszystkich nieruchomości wychodzących w skład spadku, które zostały opracowane przez niezależnych, uprawnionych rzeczoznawców majątkowych. Nie ma podstaw, aby przyjąć że przedłożone operaty zaniżają wartość rynkową nieruchomości bądź są pozbawione mocy dowodowej.

W piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2024r. reprezentant małoletniej podtrzymał swoje stanowisko ( k 94-94), wskazując m.in. że dział spadku powinien być poprzedzony solidną, obiektywną i dokonaną przez niezależny organ oceną wszystkich składników wchodzących w skład spadku po zmarłym J. U. (2) i w tym celu wnioskodawczyni powinna wystąpić z wnioskiem do sądu spadu o dział spadu, gdzie w ramach tego postępowania wszystkie problematyczne kwestie będą rozstrzygnięte i ocenione przez niezależny organ, a interesy małoletniej najpełniej chronione.

Na rozprawie w dniu 12.12.2024. strony podtrzymały swoje stanowiska.

Sąd ustalił, co następuje:

Małoletnia J. U. (1) ur. (...) jest dzieckiem pochodzącym ze związku małżeńskiego A. U. i J. U. (2).

/dowód: odpis skrócony aktu urodzenia – k. 15/

W dniu (...) J. U. (2) zmarł. Zmarły nie pozostawił testamentu, żona i dzieci tj. mał. córka J. U. (1) i pełnoletni syn P. U. są jedynymi spadkobiercami z mocy ustawy. W dniu (...). sporządzono akt poświadczenia dziedziczenia, na mocy którego spadek z mocy ustawy nabyli żona A. U. oraz dzieci P. U. i J. U. (1) każde z nich w udziale po 1/3 z dobrodziejstwem inwentarza.

W skład spadku wchodzą :

- udział w lokalu mieszkalnym numer (...) położonym w T. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), o wartości rynkowej 639 200 zł., nieruchomość nie jest obciążona hipoteką,

-udział w nieruchomości gruntowej zabudowanej stanowiącej działkę numer (...), położoną w S., gmina I., dla którego Sąd Rejonowy w Iławie prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), o wartości rynkowej 644 100 zł., nieruchomość jest obciążona hipoteką umowną do kwoty 300 000 zł. na rzecz (...) S.A z siedzibą w O., a wynikającą z umowy pożyczki z dnia 1.10.2020r. zawartej ze spółką (...) sp. z o.o Saldo na dzień złożenia wniosku w niniejszej sprawie wynosiło 144 150,46 zł.,

- udział w nieruchomości położonej w T. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), o wartości rynkowej 706 200 zł., nieruchomość jest obciążona hipoteką na rzecz (...) Bank (...) SA z tytułu udzielonego kredytu A. i J. U. (2) do kwoty 47 528 CHF. Aktualnie toczy się postepowanie sadowe przed SR w Toruniu- syg. akt (...) o stwierdzenie nieważności umowy kredytu frankowego, a postanowieniem z dnia 29.09.2022r. Sąd udzielił zabezpieczenia w postaci zawieszenia w spłacie rat kredytowych,

- 50 udziałów o wartości nominalnej 50 zł. o łącznej wartości 2500 zł. w spółce (...) sp. z o.o wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (...).

Wartości nieruchomości wynikają ze sporządzonych operatów szacunkowych.

/dowód: odpis aktu zgonu – k. 14,

odpis aktu małżeństwa k. 16,

odpis skrócony aktu urodzenia – k. 17,

akt poświadczenia dziedziczenia k. 18-19,

operaty szacunkowe k. 20-70,

zeznania wnioskodawczyni k. 96-97/

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań wnioskodawczyni, a które uznano za wiarygodne gdyż były spójne, logiczne i dotyczyły faktów znanych jej bezpośrednio, a ponadto znalazły potwierdzenie w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające z art. 245 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 13 § 2 kpc – a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające z art. 244 w związku z art. 13 § 2 kpc – nie zostały podważone.

Stosownie do treści z art. 230 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pismach procesowych w części w jakiej nie zostały zakwestionowane przez drugą stronę, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły, w odpowiednim zakresie, potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie.

W myśl art. 101§ 3 kro rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego albo, w przypadkach wskazanych w art. 640 ¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550, 1429, 1606, 1615, 1667 i 1860), sądu spadku dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko.

W piśmiennictwie wskazuje się również, że wydając post. w przedmiocie zezwolenia na dokonanie przez rodziców czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, sąd dokonuje oceny jej legalności – zgodności z obowiązującymi przepisami, oraz celowości – zgodności z dobrem dziecka ( J. Ignatowicz, w: Pietrzykowski, Komentarz KRO, 2003, s. 846).

Sąd na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ustalił, że wniosek A. U. zasługuje na uwzględnienie. Sąd w pełni podziela stanowisko wnioskodawczyni, wyrażone we wniosku, dalszych pismach procesowych i złożonych przez nią zeznaniach. Sąd wbrew twierdzeniom reprezentanta małoletniej nie dostrzegł, aby dokonanie działu spadu po zmarłym J. U. (2) w formie zaproponowanej przez wnioskodawczynię było niezgodne z dobrem małoletniej bądź z jej pokrzywdzeniem. Proponowany przez wnioskodawczynie dział uwzględnia wszystkie składniki majątku wchodzącego w skład masy spadkowej oraz wszystkich spadkodawców. Zdaniem Sądu również zgodne z dobrem dziecka będzie przyznanie jej udziału w jednej, nieobciążonej nieruchomości, będzie to dla niej korzystniejsze niż posiadanie jak dotychczas udziałów we wszystkich nieruchomościach i to obciążonych hipotekami. Wnioskodawczyni podejmuje działania zmierzające do uporządkowania sytuacji majątkowej całej rodziny, co wydaje się słuszne i zgodne też z interesami małoletniej. Ponadto spółka (...) sp. z o.o. stanowi biuro rachunkowe, które jest źródłem utrzymania wnioskodawczyni i jej małoletniej córki. Problemy wynikające z faktu posiadania w niej udziałów przez małoletnią uzasadnią, aby jej udziały zostały zbyte na rzecz wnioskodawczyni.

Z tych względów orzeczono jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 wobec upoważniono reprezentanta dziecka małoletniej J. U. (1) adw. P. A. do zawarcia umowy o dział spadku po zmarłym J. U. (2) na zasadach określonych w pkt .1 postanowienia.

W pkt 3 Sąd zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu na rzecz adw. P. A. wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji reprezentanta dziecka w kwocie 960 zł na mocy § 4 pkt 5 w zw. z §15 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 520 § 1 kpc, zgodnie z podstawową zasadą obowiązującą w postępowaniu nieprocesowym, orzekając jak w punkcie 4 sentencji orzeczenia.