Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Toruniu

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 1834/23

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

T. B.

W okresie od dnia 1 marca 2022 roku do dnia 20 lipca 2023 roku ze skutkiem w T. przy ul. (...) uchylał się od wykonywania ciążącego z mocy orzeczenia sądowego obowiązku alimentacyjnego na rzecz podejmujących naukę pełnoletnich N. i W. B., określonego co do wysokości Wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu, II Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 30 marca 2011 r. za sygn. akt III RC 1209/09 w kwocie po 500 złotych na rzecz każdej córki, łącznie w kwocie po 1000 zł miesięcznie, czym naraził pokrzywdzone na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, wskutek czego powstała zaległość powyżej trzech świadczeń okresowych, tj. przestępstwo z art. 209 §1a k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

T. B. jest ojcem W. B. (ur. (...)) oraz N. B. (ur. (...)). Siostry B. pochodzą ze związku małżeńskiego T. B. i K. K., który to zakończył się rozwodem.

Wyrokiem z dnia 30 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt: III RC 1209/09 Sąd Rejonowy w Toruniu zasądził obowiązek alimentacyjny T. B. na rzecz wówczas małoletnich sióstr B. na kwotę po 500 zł, tj. łącznie 1000 zł łącznie miesięcznie.

W okresie zarzucanego T. B. czynu obie jego córki były studentkami (...) M. K. w T. w trybie dziennym (stacjonarnym).

T. B. w okresie zarzucanego mu czynu, tj. od 1 marca 2022 r. do 20 lipca 2023 r. nie dokonał na rzecz córek żadnej wpłaty świadczenia alimentacyjnego. Nie czynił również starań celem wypełnienia swojego obowiązku. T. B. nie próbował choćby aktywnie poszukiwać pracy w innym zawodzie, po utracie prawa jazdy.

Matka sióstr B. – K. K. była w stanie je utrzymać z niewielkiej pensji tylko dzięki pomocy finansowej obecnego męża. Siostry B. były zmuszone, oprócz uczęszczania na studia dzienne, do wykonywania dodatkowej pracy zarobkowej, aby mieć środki finansowe na tak podstawowe potrzeby jak żywienie. Tym samym, T. B. naraził swoje córki na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Zeznania W. B., zeznania N. B., zaświadczenia o posiadaniu statusu studenta, odpis wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 30 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt: III RC 1209/09, zaświadczenie od Komornika Sądowego o wpłatach dokonanych przez T. B. na rzecz swoich córek tytułem obowiązku alimentacyjnego.

33-34, 51, 52- 53, 57-58, 206 (v), 212 (v), 275 (v)

W opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej jasno stwierdzono, że T. B. w czasie zarzucanego mu czynu miał zachowaną zdolność do rozpoznania jego znaczenia i do pokierowania swoim postępowaniem. Biegli całkowicie wykluczyli u opiniowanego w inkryminowanym okresie obecność ciężkiej depresji i depresji psychotycznej, również depresji umiarkowanie-ciężkiej czy też objawy maniakalne, które w istotny sposób rzutowałyby na jego wydolność psychofizyczną i dawały podstawy do stosowania art. 31 § 1 lub § 2 k.k.

Opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna

268-270, 275 (v)

T. B. nie był dotychczas karany sądownie.

Informacja z Krajowego Rejestru Karnego

152, 275 (v)

1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

OCena DOWOdów

1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Zeznania W. B. i N. B.

Zdaniem Sądu zeznania pokrzywdzonych zasługują na wiarę w całości. Ich zeznania są spójne ze sobą, konsekwentne i poukładane. Nie zawierają w sobie sprzeczności. Co więcej, treść ich relacji potwierdzają również dowody z dokumentów zgromadzone na potrzeby niniejszego postępowania, tj. m.in. zaświadczenie o dokonanych wpłatach. Sąd wziął pod uwagę, że pokrzywdzone mają naturalny interes konfabulacji lub zeznawaniu nieprawdy, jednak w ich zeznaniach nie dopatrzył się oznak świadczących o braku prawdomówności.

Opinia sądowo – psychiatryczno - psychologiczna

Sąd dał wiarę opinii dot. oskarżonego, uzyskanej na potrzeby niniejszego postępowania. Opinia ta jest pełna, tj. odpowiada na wszystkie postawione przed biegłymi pytania. Co więcej, jest również jasna i klarowna, pozbawiona sprzeczności. Została ona sporządzona przez wykwalifikowane do tego osoby, działające zgodnie z zasadami procedury karnej. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania jej wiarygodności.

Sąd dał wiarę wszelkim przeprowadzonym w sprawie dowodom z dokumentów, na których oparł ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie. Dokumenty te zostały pozyskane, sporządzone i przeprowadzone zgodnie z wymogami procedury karnej, a żadna ze stron nie zakwestionowała ich rzetelności ani prawdziwości. Również Sąd nie miał podstaw do podważenia ich wiarygodności.

1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.1.

Wyjaśnienia T. B.

Sąd uznał, że wyjaśnienia oskarżonego nie posiadają przymiotu wiarygodności, bowiem oskarżony nie przyznał się do dokonania zarzucanego mu czynu, wskazując, że znajdował się w tak złym stanie psychicznym, iż obiektywnie nie mógł wykonywać ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.

Materiał dowodowy zebrany na potrzeby niniejszej sprawy świadczy wręcz odmiennie. Fakt niepłacenia na rzecz pełnoletnich córek alimentów potwierdzają nie tylko ich zeznania, ale również dowód z dokumentu, jakim jest zaświadczenie o dokonanych wpłatach. Co więcej, jak wynika z opinii biegłych jasno wynika, iż w przypadku oskarżonego w czasie popełnienia przez niego czynu nie występują okoliczności określone w art. 31 § 1 lub § 2 k.k. Jak słusznie wskazali biegli we wnioskach końcowych „opiniowany ujawniał cechy epizodu depresyjnego ciężkiego z objawami psychotycznymi w okresie marzec – maj 2024 r., natomiast czas czynu to 1 marca 2022 do 20 lipca 2023, czyli czyn zabroniony został dokonany co najmniej rok wcześniej niż pojawił się epizod depresji ciężkiej z objawami psychotycznymi. Nie zachodzi tu zatem związek czasowy pomiędzy ciężkim stanem psychicznym opiniowanego, a czynem, o którego dokonanie jest oskarżony (…) oskarżony podaje biegłym racjonalne niepsychotyczne motywy swojego działania”. Tym samym, biegli całkowicie wykluczyli u opiniowanego w inkryminowanym okresie obecność ciężkiej depresji i depresji psychotycznej, również depresji umiarkowanie-ciężkiej czy też objawy maniakalne, które w istotny sposób rzutowałyby na jego wydolność psychofizyczną i dawały podstawy do stosowania art. 31 § 1 lub § 2 k.k.

Mając na uwadze powyższe, nie sposób było dać wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, a jego relację należało uznać za próbę realizacji linii obrony, która nie znalazła potwierdzenia w zebranym w niniejszej sprawie materiale dowodowym.

Zeznania K. K.

Na rozprawie dnia 22 lipca 2025 r. świadek, zgodnie ze swoim prawem, jako była żona oskarżonego, oświadczyła, że nie chce zeznawać w tej sprawie. Dlatego też Sąd nie wziął pod uwagę treści zeznań złożonych przez nią w postępowaniu przygotowawczym.

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☒

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

I

T. B.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Do znamion czynu z art. 209 §1 k.k. wystarczy, że wskutek uchylania się zobowiązanego od obowiązku alimentacyjnego powstanie zaległość, której łączna wysokość stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych. Z kolei, jeśli sprawca naraża uprawnionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, to jego zachowanie wypełnia znamiona czynu zabronionego z art. 209 par. 1a k.k. W tym miejscu należy zaznaczyć, że przez „zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych” rozumie się dostarczenie środków materialnych koniecznych nie tylko do utrzymania, ale także do uzyskania niezbędnego wykształcenia i korzystania z dóbr kulturalnych. Konieczne jest nie tylko zabezpieczenie minimum egzystencji uprawnionemu, ale także stworzenie mu warunków umożliwiających zaspokojenie potrzeb życiowych wyższego rzędu, tj. zapewnienie możliwości wykształcenia czy dostępu do dóbr kulturalnych. Co więcej, fakt zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych uprawnionego kosztem znacznego wysiłku osoby współzobowiązanej do alimentacji, albo przez inne osoby nie zobowiązane, a także z funduszu alimentacyjnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie wyłącza ustawowego znamienia narażenia na niemożność zaspokojenia tych potrzeb. Jedynie w sytuacji, gdy osoba uprawniona do świadczeń alimentacyjnych uzyskała majątek w pełni wystarczający na zaspokajanie jej potrzeb, odpada materialna podstawa bytu tego przestępstwa.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy, sam fakt osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, jak i uzyskiwanie przez nie środków finansowych z tytułu pracy zawodowej, renty inwalidzkiej czy zasiłku dla bezrobotnych, nie pociąga za sobą automatycznie ustania obowiązku alimentacyjnego ciążącego na rodzicach ( Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 14 maja 2002 r., V CKN 1032/00, LEX). Również Sąd Najwyższy orzekł, iż Studia dziecka mogą przedłużać obowiązek utrzymywania dorosłego dziecka jeżeli odpowiadają uzdolnieniom oraz pracowitości uprawnionego ( Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 31 marca 1998 r., II CKN 502/97, LEX).

Kwota zasądzonych na rzecz W. i N. B. świadczeń alimentacyjnych wynosiła po 500 zł miesięcznie. W okresie zarzucanego mu czynu, tj. od 1 marca 2022 r. do 20 lipca 2023 r. nie dokonał na rzecz córek żadnej wpłaty. Wynika z tego bezpośrednio, że zaległość alimentacyjna powstała przez tyle miesięcy zdecydowanie więcej niż trzykrotnie przewyższa kwotę miesięczną.

Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w postaci zeznań pokrzywdzonych, oskarżony swoim zachowaniem naraził córki na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Trzeba w tym miejscu wskazać, że matka sióstr B. była w stanie je utrzymać z niewielkiej pensji tylko dzięki pomocy finansowej obecnego męża. Co więcej, siostry B. były zmuszone, oprócz uczęszczania na studia dzienne, do wykonywania dodatkowej pracy zarobkowej, aby mieć środki finansowe na tak podstawowe potrzeby jak żywienie. Z opinii biegłych dot. oskarżonego jasno wynika, że w czasie popełnienia przypisanego mu czynu był on poczytalny. Oskarżony świadomie uchylał się od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego i nie starał się szukać pracy, będącej źródłem jego utrzymania, a jednocześnie był w stanie opłacać wynajmowany przez siebie pokój. Oskarżony nie wykazywał żadnej inicjatywy, aby zdobyć dodatkowy zarobek i tym samym móc wykonać ciążący na nim obowiązek alimentacyjny, przerzucając ciężar utrzymania córek wyłącznie na ich matkę.

W związku z powyższym należało uznać, że doszło do wyczerpania przez oskarżonego znamion czynu z art. 209 § 1 a kk.

☐

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i
środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

T. B.

I

I

Sąd na podstawie art. 209 § 1 a k.k. wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres 2 lat.

Przepis z art. 209 § 1a k.k. przewiduje możliwość wymierzenia oskarżonemu także kary łagodniejszego rodzaju, tj. kary grzywny lub kary ograniczenia wolności. Należy jednak zaznaczyć, że kara taka nie spełniłaby swoich celów, a co więcej, mogłaby być trudna do wyegzekwowania z uwagi na sytuację majątkową oskarżonego i fakt, że nie dokonywał od płatności renty alimentacyjnej na rzecz swoich córek.

Określając wysokość kary Sąd wziął pod uwagę dyrektywy z art. 53 i 54 k.k., Sąd wziął pod uwagę, że oskarżony jest w dojrzałym wieku i w chwili czynu nie znajdował się w stanie opisanym w art. 31 § 1 lub § 2 k.k. Co więcej, szkodliwość społeczna jego czynu jest wysoka. Oskarżony ugodził w jedno z podstawowych dóbr prawnych, jakie przysługują człowiekowi, tj. w prawo do godnego życia. Jak wynika z akt sprawy, skutkiem jego czynu była konieczność dodatkowej pracy jego córek, które miały dużo innych obowiązków, w tym obie studiowały dziennie. Tym samym, naraził je na niemożność zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych, zrzucając ciężar utrzymania wyłącznie na ich matkę, która wskazała, że jest w stanie utrzymać swoje córki tylko dzięki pomocy obecnego męża. Trzeba również wskazać, że czyn oskarżonego trwał niecałe 1,5 roku, a więc długi czas, co również wpływa na ocenę jego szkodliwości społecznej. Sąd przy wymierzaniu oskarżonemu kary wziął pod uwagę, że oskarżony pozostawał dotychczas osobą niekaraną i potraktował to jako okoliczność łagodzącą.

Jednocześnie, Sąd uznał, że oskarżony zasługuje na dobrodziejstwo skorzystania z instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary. Oskarżony pozostawał osobą niekaraną, a jego prognoza kryminalna jest pozytywna. Sąd uznał, że oskarżony zasługuje na szansę pokazania, iż zrozumiał naganność swojego czynu. Zdaniem Sądu adekwatny w niniejszej sprawie będzie okres 2 lat próby. Okres ten będzie mógł w pełni pokazać, czy oskarżony przestrzega porządku prawnego i czy kara spełniła swoje cele.

W ocenie Sądu wymierzona oskarżonemu kara w odpowiednim stopniu uwzględnia stopień społecznej szkodliwości czynu, zawinienie oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie ma ona odnieść w stosunku do sprawcy. Orzeczona kara pozbawienia wolności w takim właśnie wymiarze jest zdaniem Sądu karą adekwatną w odniesieniu do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego. Wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej naruszałoby społeczne poczucie sprawiedliwości, a nadto stanowiłby niewystarczające zabezpieczenie funkcji represyjnej. W ocenie Sądu kara pozbawienia wolności wymierzona w tej wysokości, spełni stawiane przed nią cele i będzie odpowiednią reakcją prawnokarną na zachowanie oskarżonego.

T. B.

III

I

Na podstawie art. 72 § 1 pkt. 5 k.k. Sąd zobowiązał oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu w okresie próby. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zachodziła konieczność orzeczenia tego obowiązku, bowiem oskarżony w chwili czynu (i nie tylko) nadużywał alkoholu, co pogarszało jego samopoczucie i stan zdrowia psychicznego.

T. B.

IV

I

Sąd Rejonowy w tym punkcie wyroku zobowiązał oskarżonego do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie swoich córek w okresie próby. Obowiązek ten został orzeczony na podstawie art. 72 § 1 pkt. 3 k.k. Zdaniem Sądu takie zobowiązanie było w tym przypadku nieodzowne, jako, że przedmiotem czynu przypisanemu oskarżonemu jest właśnie nie łożenie na utrzymanie swoich pełnoletnich córek. W ocenie Sądu taki obowiązek wzmocni oddziaływanie represyjne orzeczonej kary i będzie dodatkowym bodźcem dla oskarżonego do przestrzegania porządku prawnego, a przede wszystkim do wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.

Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

V

W tym punkcie wyroku Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz N. B. i W. B. kwoty po 1704 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z wyboru pokrzywdzonym. W myśl art. 627 k.p.k. od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa oraz wydatki na rzecz oskarżyciela posiłkowego. Z kolei w myśl art. 616 § 1 pkt. 2 k.p.k. uzasadnione wydatki stron to m.in. wydatki z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Z kolei w myśl § 11 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności stawka minimalna za reprezentowanie przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym wynosi 840 zł. W myśl § 20 tego rozporządzenia za każdy kolejny termin rozprawy kwota ta wynosi 168 zł (20 % z kwoty 840 zł). Z kolei kwota za postępowanie przygotowawcze prowadzone w formie dochodzenia wynosi 360 zł. Biorąc pod uwagę, że pełnomocnik oskarżycielek posiłkowych działała już na etapie postępowania przygotowawczego i była obecna na 4 terminach rozprawy głównej, obliczając jej koszty należało zsumować kwoty: 360 zł, 840 zł i 3x 168 zł. Po wykonaniu tego obliczenia powstała zasądzona kwota. Sąd Rejonowy zasądził tę kwotę na rzecz każdej z pokrzywdzonych, albowiem jeden pełnomocnik reprezentował je obie.

VI

Sąd na podstawie art. 17 ustawy o opłatach w sprawach karnych i art. 624 k.p.k. zwolnił oskarżonego od obowiązku uiszczenia opłaty a wydatkami poniesionymi od chwili wszczęcia postępowania obciążył Skarb Państwa. W ocenie Sądu, jeśli oskarżony uzyska jakiekolwiek środki finansowe, to powinien je w pierwszej kolejności przeznaczyć na utrzymanie swoich dzieci.

Podpis

(...)