Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Toruniu

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 418/23

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

M. D.

M. D. został oskarżony o to, że w dniu 19 marca 2022 r. w T., przy ul. (...) działając wspólnie i w porozumieniu z P. K. i działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie w błąd co do wysokości wartości pojazdu m-ki C. (...) o nr rej. (...) oraz wykorzystując fakt braku należytego pojmowania przedsiębranego działania z uwagi na wiek i przebyte choroby oraz co do faktu związanego z prawem własności sprzedawanego pojazdu, doprowadził do zawarcia umowy kupna-sprzedaży w/w pojazdu za kwotę 5.000 zł, gdzie rzeczywista, rynkowa wartość pojazdu była wyższa i mimo żądania ze strony pokrzywdzonego zwrotu sprzedanego pojazdu nie oddał go, doprowadzając tym samym do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez spółkę (...) sp. z o.o., tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.

P. K.

P. K. został oskarżony o to, że w dniu 19 marca 2022 r. w T. przy ul. (...) działając w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej (...) Company w T. oraz działając wspólnie i w porozumieniu z M. D. i działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie w błąd co do wysokości wartości pojazdu m-ki C. (...) o nr rej. (...) oraz wykorzystując fakt braku należytego pojmowania przedsiębranego działania z uwagi na wiek i przebyte choroby oraz co do faktu związanego z prawem własności sprzedawanego pojazdu, doprowadził do zawarcia umowy kupna-sprzedaży w/w pojazdu za kwotę 5.000 zł, gdzie rzeczywista, rynkowa wartość pojazdu była wyższa i mimo żądania ze strony pokrzywdzonego zwrotu sprzedanego pojazdu nie oddał go, doprowadzając tym samym do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez spółkę (...) sp. z o.o., tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

P. K. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) w T., w ramach której zajmuje się handlem samochodami z zagranicy. P. K. zatrudnił swojego kuzyna – M. D. na stanowisku magazyniera. Do jego obowiązków należało: czyszczenie aut, przyprowadzanie aut z miejsca na miejsce, a także wypełnianie dokumentów związanych z zawieranymi umowami zakupów oraz dokumentami ubezpieczeniowymi.

Wyjaśnienia M. D., wyjaśnienia P. K.

80-82, 87-88, 154 (v)

L. K. w czasie zarzucanego oskarżonym czynu pełnił funkcję prezesa (...) sp. z o.o. Prokurentami tej spółki zostali J. K. (synowa L. K.) oraz M. K. (syn L. K.). (...)ta była w posiadaniu około 10 samochodów, w tym pojazdu mechanicznego marki C. (...), rok produkcji(...), o nr rej. (...).

Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego dot. spółki (...) sp. z o.o., wydruk dowodu rejestracyjnego pojazdu mechanicznego marki C. (...), rok produkcji (...), o nr rej. (...)

1-5, 13-17, 18-20, 172 (v)

W nieustalonym dniu marca 2022 r. R. D. skontaktował M. D. z L. K. celem kupna samochodu, który byłby odpowiedni do przewożenia drewna. R. D. wykonywał już prace ogrodnicze na posesji należącej do A. B., będącej córką L. K. i to właśnie od niej dostał numer telefonu komórkowego L. K..

Zeznania A. B., zeznania R. D., wyjaśnienia M. D.

61-62, 80-82, 95-96, 154-155 (v)

Dnia 19 marca 2022 r. M. D. i P. K. zjawili się na ul. (...) w T. celem zawarcia umowy sprzedaży pojazdu mechanicznego marki C. (...), rok produkcji 2009, o nr rej. (...). Mężczyźni mieli już przygotowane dwa egzemplarze umowy. L. K. przeprowadził negocjacje z M. D. i umówili się na sprzedaż w/w pojazdu za kwotę 5.000 zł. Przy tych rozmowach nie był obecny P. K., jednak jako prezes spółki to on podpisał się na zawartej umowie. Natomiast jako sprzedający podpisał się L. K..

Wyjaśnienia M. D., wyjaśnienia P. K., zeznania L. K., umowa kupna-sprzedaży samochodu marki C. (...), rok produkcji (...), o nr rej. (...), zawarta dnia 19 marca 2022 r. między L. K., a P. K.

6, 27, 47, 80-82, 87-88, 154, 172 (v)

L. K. w przeszłości chorował na wirusa S.-C. (...), cukrzycę oraz został u niego stwierdzony A.. Wspominał on najbliższym członkom rodziny, iż nie pamięta pewnych faktów. Jednakże nie ma żadnych sygnałów, że podczas zawierania umowy sprzedaży z P. K. miał problemy ze świadomością. Zarówno P. K., jak i M. D. nie zauważyli żadnych oznak świadczących o problemach zdrowotnych L. K.. L. K. w toku postępowania nie został przebadany przez biegłego, który oceniłby dokładnie stan jego zdrowia psychicznego w momencie zawierania umowy z P. K.. L. K. dnia 8 lipca 2024 r. w trybie nagłym trafił do (...), gdzie rozpoznano u niego m.in. epizod ciężkiej (...). Dnia 14 lutego 2025 r. L. K. zmarł.

Historia choroby L. K., zeznania J. K., zeznania A. B., zeznania M. K.

53-54, 61-62, 57-58, 158-162, 154-155, 172 (v)

Prokurenci działający w imieniu spółki (...) sp. z o.o. próbowali odzyskać przedmiotowy pojazd, oferując zwrot zapłaconej kwoty, jednak ta transakcja nie doszła do skutku z uwagi na brak zgody ze strony P. K..

Zeznania M. K.

57-58, 155 (v)

Zarówno P. K., jak i M. D. nie byli dotychczas karani sądownie.

Informacja z Krajowego Rejestru Karnego

22,23, 172 (v)

1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

OCena DOWOdów

1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1.

Wyjaśnienia P. K. oraz M. D.

Sąd Rejonowy uznał, że wyjaśnienia oskarżonych zasługują na wiarę. Są one spójne ze sobą, poukładane i nie zawierają sprzeczności. Treść ich relacji logicznie koresponduje z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie. Sąd nie uznał jednak za wiarygodne twierdzeń dotyczących sprawności przedmiotowego pojazdu, bowiem nie da się ustalić tego faktu, a w sprawie wystąpiły twierdzenia przeciwne.

Zeznania L. K.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadka jedynie w zakresie, w jakim przyznał on fakt zawarcia umowy z P. K. oraz okoliczności, w jakich oskarżeni się z nim skontaktowali. Zeznania w tej części potwierdzają dowody osobowe w postaci zeznań świadków, wyjaśnień oskarżonych, jak również dowód rzeczowy w postaci umowy kupna-sprzedaży samochodu marki C. (...), rok produkcji 2009, o nr rej. (...), zawarta dnia 19 marca 2022 r. między L. K., a P. K..

Zeznania J. K.

Zdaniem Sądu zeznania świadka posiadają walor wiarygodności. Zeznania świadka są logiczne, szczegółowe i spójne. Należy również wskazać, że zeznania świadka nie zawierają w sobie sprzeczności. Sąd wziął pod uwagę, że świadek, jako synowa L. K. ma naturalny interes w konfabulacji lub zeznawaniu nieprawdy, jednak w jej zeznaniach nie dostrzegł oznak, świadczących o braku prawdomówności.

Zeznania A. B.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadka. Zeznania A. B. są spójne, logiczne i konsekwentne. Co więcej treść jej zeznań w części potwierdził również R. D.. Sąd wziął pod uwagę, że świadek, jako córka L. K. ma naturalny interes w konfabulacji lub zeznawaniu nieprawdy, jednak w jej zeznaniach nie dostrzegł oznak, świadczących o braku prawdomówności.

zeznania M. K.

Sąd uznał, że zeznania M. K. zasługują na wiarę z wyjątkiem twierdzeń o sprawności pojazdu, który został sprzedany, albowiem nie da się ustalić, jaki rzeczywiście był stan sprzedanego pojazdu, a oskarżeni twierdzą przeciwnie do świadka. Zeznania M. K. w tej części są jasne, spójne i klarowne, nie zawierają w sobie wewnętrznych sprzeczności. Sąd wziął pod uwagę, że świadek, jako syn L. K. ma naturalny interes w konfabulacji lub zeznawaniu nieprawdy, jednak w jej zeznaniach nie dostrzegł oznak, świadczących o braku prawdomówności.

Zeznania R. D.

Zdaniem Sądu zeznania R. D. posiadają przymiot wiarygodności. Są one szczegółowe, poukładane i konsekwentne. Nie zawierają wewnętrznych sprzeczności. Co więcej, w pełni korespondują z zeznaniami złożonymi przez A. B.. Tym samym, Sąd nie znalazł podstaw do podważania wiarygodności świadka.

Ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy, Sąd wziął pod uwagę również dowody z dokumentów, zgromadzone na potrzeby postępowania. Sąd dał wiarę wskazanym dowodom. Dokumenty w niniejszym postępowaniu zostały sporządzone przez osoby do tego uprawnione, a dowody z tych dokumentów zostały przeprowadzone zgodnie z zasadami procedury karnej. Należy wskazać, że również żadna ze stron postępowania nie kwestionowała ich treści. Stąd, także i Sąd Rejonowy nie miał podstaw do podważenia ich wiarygodności.

1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.1.1

Zeznania L. K.

Sąd nie mógł dać wiary zeznaniom tego świadka w części, w jakiej mówi on o powodach i okolicznościach podpisania przez niego umowy, bowiem świadek wskazał, że oskarżeni celowo go oszukali, wmawiając, że uiszczona kwota 5.000 zł jest jedynie zaliczką, a pozostała kwota z tytułu umowy sprzedaży ma zostać zapłacona w późniejszym terminie. W niniejszej sprawie nie ma dowodów na poparcie tej tezy. Co więcej, nie wiadomo, jaki w istocie był stan zdrowia psychicznego L. K. i tym samym nie wiadomo, jak zrozumiał on umowę i czy uważnie ją przeczytał. W związku z tym, że takiego ustalenia nie można już dokonać z uwagi na jego śmierć, wątpliwość tę należy rozstrzygnąć na korzyść oskarżonych.

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☒

3.5. Uniewinnienie

I

P. K., M. D.

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

Sąd Rejonowy uniewinnił obu oskarżonych od popełniania zarzucanych im czynów, tj. od popełniania przestępstwa stypizowanego w art. 286 § 1 k.k.

Czynność sprawcza w typie podstawowym przestępstwa oszustwa polega na wprowadzeniu w błąd, wyzyskaniu błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Wprowadzenie w błąd oznacza wywołanie mylnego wyobrażenia o rzeczywistości. Wyzyskanie błędu, a więc mylnego wyobrażenia o rzeczywistości ma miejsce wówczas, gdy zostanie ustalone, że w chwili podjęcia zachowania przez sprawcę osoba pokrzywdzona mylnie oceniała wycinek rzeczywistości mający wpływ na jej decyzję woli w kwestii rozporządzenia, a sprawca czynił z tego użytek. Niezdolność do należytej oceny przedsiębranego działania to brak możliwości racjonalnej oceny decyzji, które pokrzywdzona osoba podejmuje. Źródło tej niezdolności jest obojętne. Również sam sprawca może spowodować tę niezdolność, a następnie ją wykorzystać. Rozporządzenie mieniem to dyspozycje o charakterze majątkowym, przesunięcia majątkowe. To rozporządzenie mieniem ma być niekorzystne, czego nie wolno utożsamiać z wyrządzeniem szkody. Rozporządzenie mieniem będzie niekorzystne wówczas, gdy taka dyspozycja będzie oceniana negatywnie z punktu widzenia interesów majątkowych osoby pokrzywdzonej, nawet jeśli nie doszło do rzeczywistej straty ( zob. wyrok SN z 30.08.2000 r., V KKN 267/00, LEX).

Przestępstwo oszustwa jest przestępstwem umyślnym. Można je popełnić tylko w zamiarze bezpośrednim, o szczególnym zabarwieniu. Sprawca musi działać w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, co nie oznacza, że sprawca przestępstwa oszustwa musi osiągnąć taką korzyść majątkową. Korzyścią majątkową jest każde przysporzenie majątkowe, tj. zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów. Aby móc przypisać danej osobie popełnienie przestępstwa oszustwa trzeba wykazać, że obejmował on swoją świadomością o wolą wszystkie elementy tego przestępstwa ( Konarska-Wrzosek Violetta (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. IV, LEX).

Linia oskarżenia opiera się de facto na tym, iż L. K. w chwili zawarcia umowy będącej przedmiotem tej sprawy nie był świadomy realnej wartości sprzedanego pojazdu, bowiem oskarżeni wprowadzili go w błąd w tym zakresie i wykorzystali oni fakt podeszłego wieku L. K. oraz historię przebytych przez niego chorób. Jakkolwiek Sąd nie neguje historii chorób L. K., to należy zaznaczyć, że stan zdrowia psychicznego i świadomości L. K. w momencie zawarcia umowy sprzedaży powinien być już zbadany na etapie postępowania przygotowawczego, bowiem już w zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa, złożonego przez (...) sp. z o.o. wynika fakt posiadania zaników pamięci przez L. K. (K. 3). Sąd, dostrzegając to uchybienie już po pierwszym terminie rozprawy wydał postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego psychiatry celem ustalenia, czy w chwili sprzedaży samochodu, tj. 19 marca 2022 r. L. K. był chory psychicznie, od kiedy i jakiego typu jest to choroba, czy w chwili sprzedaży miał zachowaną zdolność rozumienia znaczenia tej czynności oraz zdolność pokierowania swoim postępowaniem, czy może być przesłuchany jako świadek, a jeśli nie może to jaki jest tego powód. Biegły jednak nie zdążył przebadać L. K., albowiem ten 14 lutego 2025 r. zmarł. Wobec powyższego, nie ma żadnych dowodów, że L. K. w dniu zdarzenia pozostawał w błędzie lub nie był świadomy treści zawartej umowy. Córka L. A. K. – B. na rozprawie dnia 9 grudnia 2024 r. stwierdziła „myślę, że dla obcych osób nie wydawał się chory. On nadrabia żartem, mimiką, nawet teraz kiedy jest ciężko chory” (K. 155). Obaj oskarżeni byli osobami obcymi dla L. K.. Mężczyźni nie znali się wcześniej, a spotkali się jedynie dla zawarcia jednorazowej transakcji. Należy wobec tego stwierdzić, iż oskarżeni mogli nie zauważyć choroby L. K. i tym samym nie obejmować świadomością jego stanu zdrowia. Nie sposób zatem mówić o wprowadzeniu w błąd, ani tym bardziej o wyzyskaniu błędu przez oskarżonych.

Jeśli zaś chodzi o kwestię niekorzystnego rozporządzenia mieniem, to w tej sprawie występują 2 sprzeczne ze sobą relacje. Oskarżeni twierdzą, że pojazd będący przedmiotem transakcji miał liczne wady, dlatego też cena 5.000 zł była rozsądna. Z kolei przedstawiciele (...) sp. z o.o. twierdzili, że samochód był „w pełni sprawny, a czasami jedynie z imobilizerem były problemy”. Sprzeczność tych twierdzeń mogłaby wyjaśnić opinia biegłego rzeczoznawcy, który szczegółowo wyceniłby wartość samochodu. Jednak jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy pojazd został rozebrany na części. Wobec tego nie sposób ocenić jego rzeczywistej wartości.

W myśl art. 5 § 2 k.p.k. niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego. Wątpliwości wynikłe z postępowania muszą być nieusuwalne. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem nie sposób ocenić, jaki był stan zdrowia L. K. na czas zawarcia umowy oraz czy rzeczywiście miał on zdolność do rozpoznania czynności prawnej, ponieważ mężczyzna zmarł. Nie sposób również ocenić faktycznej wartości pojazdu będącego przedmiotem sprzedaży, a tym samym kwestii ewentualnej niekorzystności rozporządzenia mieniem, ponieważ pojazd został rozebrany na części.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie sposób stwierdzić istnienia wszystkich znamion przestępstwa oszustwa, a także winy oskarżonych. Tym samym, należało uniewinnić obu oskarżonych.

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i
środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

W ostatnim punkcie wyroku Sąd obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania w przedmiotowej sprawie. W myśl art. 632 pkt. 2 k.p.k. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania w sprawach z oskarżenia publicznego koszty procesu ponosi Skarb Państwa. Dlatego należało orzec jak w wyroku.

Podpis